Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

Jak opodatkować przychody z inwestycji

Fotorzepa/Andrzej Bogacz
Z roku na rok roœnie w Polsce liczba osób zamożnych, co przekłada się na wzrost zainteresowania inwestowaniem kapitału. Każdy, kto w 2016 r. osišgnšł przychód z tego tytułu, powinien się upewnić czy musi rozliczyć go z fiskusem.
Sposób rozliczenia i rodzaj zeznania, w którym należy wykazać przychód z inwestycji, zależy od rodzaju tej inwestycji. Mogš to być inwestycje np. w akcje (udziały) w spółkach, w papiery wartoœciowe oraz inne instrumenty finansowe lub inwestycje rzeczowe np. w nieruchomoœci. Inwestycje kapitałowe mogš generować: - przychód z odsetek lub dywidend; - przychód ze sprzedaży akcji (udziałów);
- przychód ze wzrostu wartoœci inwestowanych aktywów.

Odsetki i dywidendy – 19-proc. ryczałt

Odsetki i dywidendy sš jednymi z częœciej występujšcych przychodów z inwestycji. Gdy odsetki lub dywidendy pochodzšce z polskiego Ÿródła otrzymuje osoba będšca polskim rezydentem podatkowym, nie jest konieczne wykazywanie otrzymanego z tego tytułu przychodu w zeznaniu podatkowym. Nie oznacza to jednak, że taki przychód nie podlega opodatkowaniu. Podatek dochodowy od odsetek i dywidend pobierany jest przez płatnika (np. bank) w momencie wypłaty i wynosi 19 proc. przychodu. Podatek ten jest przekazywany bezpoœrednio do urzędu skarbowego bez udziału osoby będšcej odbiorcš odsetek lub dywidend. Otrzymana kwota z tytułu odsetek lub dywidend jest zatem kwotš netto. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy osoba będšca polskim rezydentem podatkowym otrzymuje odsetki lub dywidendy z zagranicznego Ÿródła, np. odsetki z rachunku bankowego prowadzonego w innym państwie. W takiej sytuacji przychód z odsetek lub dywidend, zgodnie z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania, może być opodatkowany za granicš. Nie wyłšcza to jednak opodatkowania tego przychodu w polskim zeznaniu podatkowym. Zgodnie z ustawš o PIT, od podatku należnego od dywidend lub odsetek, jaki trzeba uiœcić w Polsce (19 proc.), można co do zasady odliczać podatek uiszczony za granicš, jednak nie może to być więcej, niż 19 proc.

Przykład

Jeœli za granicš potršcono polskiemu rezydentowi np. 15 proc. podatku, to w Polsce zapłaci dodatkowe 4 proc. podatku, tak aby całkowite obcišżenie przychodu podatkiem wyniosło 19 proc. Podatek od zagranicznych odsetek i dywidend należny w Polsce należy wykazać na formularzu PIT-36 w częœci L. Oznacza to, że osoby rozliczajšce się za 2016 rok również z innych przychodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, mogš rozliczyć dywidendy i odsetki na tym samym formularzu.

Przykład

Pan Józef otrzymał dywidendę z Niemiec w wysokoœci 1000 euro. W Niemczech od dywidendy został pobrany 15-proc. podatek w wysokoœci 150 euro. Po przeliczeniu przychodu oraz podatku na walutę polskš według kursu z przedednia otrzymania dywidendy pan Józef otrzymał dywidendę w kwocie 4363 zł i zapłacił od niej niemiecki podatek w kwocie 654,38 zł (na potrzeby przykładu przyjęto kurs œrednioroczny NBP wynoszšcy 4,3625). W Polsce dywidenda, którš otrzymał pan Józef, byłaby opodatkowana stawkš 19 proc. Obliczony tak podatek wyniósłby 829 zł (4363 zł x 19 proc.). Pan Józef skorzystał jednak z możliwoœci pomniejszenia podatku należnego w Polsce o podatek zapłacony za granicš i pomniejszył 19-proc. podatek o 15-proc. podatek zapłacony w Niemczech. Dzięki temu podatek, który pan Józef musi zapłacić w Polsce, wynosi 175 zł, czyli 4 proc. (829 zł – 654,38 zł). Może mieć miejsce również sytuacja, kiedy osoba o statusie nierezydenta podatkowego w Polsce otrzyma odsetki lub dywidendy z polskiego Ÿródła. Płatnik (np. bank) powinien wtedy pobrać podatek i odprowadzić go do urzędu skarbowego. W takim przypadku zastosowanie powinna mieć stawka podatku wynikajšca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polskš a państwem rezydencji odbiorcy odsetek lub dywidend. Najczęœciej występujšce stawki w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę to: 5 proc. dla odsetek i od 5 do 15 proc. dla dywidend.

Sprzedaż akcji (udziałów)...

Inwestowanie w akcje zyskuje na popularnoœci. Coraz częœciej akcje sš przekazywane lub sprzedawane po preferencyjnych cenach pracownikom w ramach programów motywacyjnych. W konsekwencji, zwiększa się liczba osób, które muszš wykazać sprzedaż akcji lub udziałów w zeznaniu podatkowym. Co ważne, zeznanie obejmujšce przychód z kapitałów pieniężnych składa się na formularzu PIT-38. Osoby, które jednoczeœnie uzyskujš np. przychód ze stosunku pracy, będš musiały złożyć dwa zeznania podatkowe: PIT-36 lub PIT-37 oraz PIT-38. Sprzedaż akcji (udziałów) opodatkowana jest takš samš stawkš jak przychód z odsetek i dywidend, czyli stawkš 19 proc. Podstawš opodatkowania przychodu ze sprzedaży akcji (udziałów) jest przychód (kwota otrzymana ze sprzedaży) pomniejszona o koszty uzyskania przychodu. Kosztem uzyskania przychodu może być m.in.: - koszt nabycia akcji (udziałów); - koszty obsługi maklerskiej; - koszty sprzedaży. Rozliczenie z tytułu sprzedaży akcji (udziałów) następuje raz w roku. Oznacza to, że jeœli podatnik sprzedał akcje jednorazowo, to wykaże pojedynczš kwotę przychodu i pomniejszy jš o koszty jego uzyskania. Jeżeli natomiast w trakcie roku podatnik kilkakrotnie sprzedawał udziały lub akcje, to wykaże w zeznaniu podatkowym sumę przychodu oraz sumę kosztów jego uzyskania za cały rok. Decydujšc się na inwestowanie w akcje (udziały), najczęœciej korzystamy z obsługi biura maklerskiego lub instytucji finansowej. Polskie biuro maklerskie zobowišzane jest w terminie do końca lutego roku następujšcego po roku, w którym powstał przychód, do wystawienia informacji PIT-8C. PIT-8C uwzględnia sumę przychodów osišgniętych w Polsce za poœrednictwem danego biura maklerskiego oraz znane biuru maklerskiemu koszty. Jeżeli podatnik poniósł koszty wyższe niż wykazane w informacji PIT-8C, to może w zeznaniu (PIT-38) wskazać je w wyższej wysokoœci. Polski rezydent podatkowy, który osišgnšł przychód ze sprzedaży zagranicznych akcji (udziałów), powinien otrzymać odpowiedni dokument od zagranicznego biura maklerskiego. Zagraniczny przychód ze sprzedaży akcji również podlega zadeklarowaniu w polskim zeznaniu podatkowym. Należy wykazać go w załšczniku do formularza PIT-38 – PIT/ZG. W załšczniku, oprócz przychodu, trzeba wskazać również państwo, z którego pochodzi dany przychód.

...albo nieruchomoœci

Za pewnš inwestycję wcišż uważa się także zakup nieruchomoœci. Wiele osób decyduje się na zakup nieruchomoœci w celu jej póŸniejszego wynajmowania, co jest stałym Ÿródłem przychodu i podlega opodatkowaniu jako przychód z najmu. O przychodzie z inwestycji w nieruchomoœci mówimy jednak w sytuacji, gdy sprzedajemy nieruchomoœć za cenę wyższš od kosztu jej odpłatnego zbycia. Polskie przepisy podatkowe pozwalajš na sprzedaż nieruchomoœci bez koniecznoœci zapłaty podatku od tej transakcji. Warunkiem jest, aby sprzedaż ta następowała po upływie pięciu lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomoœć została nabyta lub wybudowana. Odpłatna sprzedaż nieruchomoœci nabytych lub wybudowanych przed 2011 r. pozostaje transakcjš neutralnš podatkowo. Jeżeli nieruchomoœć zostanie sprzedana przed upływem wspomnianych pięciu lat, to powstaje przychód z odpłatnego zbycia nieruchomoœci, który podlega opodatkowaniu.

Przykład

W 2016 roku przychód podlegajšcy opodatkowaniu powstał w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomoœci, do których nabycia lub wybudowania doszło w 2011 roku lub póŸniej. Dochodem z odpłatnego zbycia nieruchomoœci jest różnica pomiędzy przychodem z tego Ÿródła a kosztami jego uzyskania, powiększona o sumę odpisów amortyzacyjnych dokonanych od sprzedawanej nieruchomoœci. Podatek od tak ustalonego dochodu wynosi 19 proc. Sprzedaż nieruchomoœci przed upływem pięciu lat od jej nabycia nie stwarza obowišzku zapłaty podatku w sytuacji, gdy kwota uzyskana ze sprzedaży zostanie przekazana na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od sprzedaży nieruchomoœci (możliwoœć skorzystania wyznacza algorytm regulowany w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT). Autorka jest doradcš podatkowym w zespole ds. PIT w KPMG w Polsce podstawa prawna: art. 30a, 30b i 30e ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. DzU z 2016 r. poz. 2032 ze zm.)

Najpierw trzeba ustalić rezydencję podatkowš

Obowišzek wykazania w polskim zeznaniu podatkowym przychodów z inwestycji wišże się z ustaleniem rezydencji podatkowej. Rezydentem podatkowym jest osoba o nieograniczonym obowišzku podatkowym w Polsce, która posiada w Polsce miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Status rezydenta oznacza, że taka osoba musi wykazać w swoim zeznaniu podatkowym cały œwiatowy przychód, niezależnie od tego w jakim państwie go uzyskała. W konsekwencji, polski rezydent podatkowy musi wykazać w polskim zeznaniu podatkowym przychód zarówno z polskich, jak i z zagranicznych inwestycji. Nierezydent podatkowy to z kolei osoba o ograniczonym obowišzku podatkowym w Polsce, która nie ma w Polsce miejsca zamieszkania dla celów podatkowych. Oznacza to, że taka osoba musi rozliczyć się z polskim fiskusem z przychodów z inwestycji wyłšcznie gdy taki przychód pochodzi z polskiego Ÿródła.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL