Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

Rozpoznanie przychodu pozwala potršcić stratę ze sprzedaży wierzytelności - wyrok WSA

Jeżeli wolš kontrahentów było zatrzymanie częœci wynagrodzenia należnego wykonawcy, a nie udzielenie dodatkowej kaucji gwarancyjnej, to zatrzymana kwota nie przestaje być jego częœciš.

Spółka podpisała z kontrahentem umowę o generalne wykonawstwo. Kontrakt obejmował wybudowanie budynku biurowo-usługowego. Strony umówiły się na konkretnš datę zakończenia inwestycji. Spółka tłumaczyła, że nie dotrzymała pierwotnego terminu, który został aneksowany. Ostatecznie kontrahent odstšpił od umowy, naliczajšc jej kary umowne. Rozmowy doprowadziły jednak do zawarcia drugiej umowy o generalne wykonawstwo, w której spółka zobowišzała się do dokończenia budowy obiektu, rozpoczętej na podstawie pierwszego kontraktu.

Firma wyjaœniła, że z faktur za wykonane prace tym razem kontrahent zatrzymywał 5 proc. wartoœci netto jako kaucję gwarancyjnš. Zwolnienie kaucji miało nastšpić w cišgu siedmiu dni od odbioru końcowego i po dostarczeniu bezwarunkowej, bankowej gwarancji dobrego wykonania.

Sprawy nie potoczyły się jednak zgodnie z planem. Kontrahent sprzedał wybudowanš inwestycję, a spółka złożyła wniosek o jego upadłoœć. Firma zapytała czy może zaliczyć do kosztów straty z tytułu zbycia wierzytelnoœci obejmujšcej kwotę kaucji gwarancyjnej zatrzymanej przez kontrahenta.

Fiskus odpowiedział, że nie. Zauważył, że kaucja gwarancyjna nie jest ani definitywnym przysporzeniem, ani definitywnym kosztem, ponieważ ma charakter zwrotny. Jest zatem co do zasady neutralna podatkowo. W ocenie urzędników wierzytelnoœć z tytułu kaucji gwarancyjnej nie dotyczy należnoœci, która była uprzednio zaliczona do przychodów należnych. Dlatego, zdaniem fiskusa, spółka nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów straty z tytułu zbycia wierzytelnoœci obejmujšcej kwotę kaucji gwarancyjnej zatrzymanej przez kontrahenta.

Spółka zaskarżyła interpretację, a Wojewódzki Sšd Administracyjny w Gliwicach jš uwzględnił. Zauważył, że choć sporne kwoty zostały zatrzymane przez kontrahenta, czyli skarżšca ich efektywnie nie otrzymała, to jednak zaliczyła je we odpowiednich latach podatkowych do przychodu należnego, podlegajšcego opodatkowaniu.

Tym samym, w ocenie WSA, twierdzenie fiskusa, że potršcenie kaucji gwarancyjnej było odrębnym tytułem majšcym swe Ÿródło w zawartej między stronami umowie, nie znajduje potwierdzenia w opisie stanu faktycznego. W szczególnoœci, spółka nie wskazywała, że Ÿródłem zatrzymania częœci wynagrodzenia przez kontrahenta była odrębna umowa kaucji lub miało miejsce przeniesienie własnoœci œrodków pieniężnych przez wykonawcę na rzecz inwestora, albo że strony złożyły oœwiadczenie o potršceniu częœci wynagrodzenia na poczet kaucji. Nie można też przyjšć, że kwota kaucji gwarancyjnej została zatrzymana przez kontrahenta z powodu niewywišzania się wykonawcy z umowy.

Zdaniem sšdu, jeżeli wolš stron było zatrzymanie częœci wynagrodzenia należnego podwykonawcy, a nie udzielenie dodatkowej kaucji gwarancyjnej, to kwota pełnišca funkcję kaucji nie przestała stanowić częœci należnego wykonawcy wynagrodzenia. Zatrzymanie polega bowiem w istocie na przesunięciu terminu płatnoœci wynagrodzenia, z możliwoœciš zaspokojenia roszczeń z zatrzymanej kwoty.

Sšd wskazał na orzecznictwo. Wynika z niego, że przy dopełnieniu przez wykonawcę wszelkich aktów starannoœci m.in. w dochodzeniu wierzytelnoœci z tytułu udzielonej kaucji gwarancyjnej, istnieje możliwoœć ujęcia powstałej z tego tytułu straty w kosztach, jako kosztu poniesionego w celu zachowania albo zabezpieczenia Ÿródła przychodów. WSA uznał, że pełna kwota wynikajšca z faktury (w tym kaucji gwarancyjnej zatrzymanej przez kontrahenta), została przez stronę rozpoznana jako element należnego przychodu i podlegała opodatkowaniu. W konsekwencji nie ma do niej zastosowania wyłšczenie z kosztów z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT. Możliwoœć zaliczenia do kosztów straty z odpłatnego zbycia wierzytelnoœci uwarunkowana jest jedynie spełnieniem ogólnych przesłanek z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Wyrok Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Gliwicach z 21 lutego 2017 r. (I SA/Gl 1205/16). Š?

masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki: a.tarka@rp.pl

Komentarz eksperta

Konrad Turzyński, doradca podatkowy, partner w kancelarii KNDP Kolibski, Nikończyk, Dec & Partnerzy

Z omawianego wyroku płynš dwa ważne wnioski. Jeden – dotyczšcy sposobu formułowania wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych, drugi – odnoœnie do rozumienia przez organy rzeczywistoœci gospodarczej.

Nie tylko na podstawie opisanego wyroku, ale także pozostałego ugruntowanego orzecznictwa sšdowego, można stwierdzić, że organ w 100 proc. opiera się w swojej ocenie stanowiska wnioskodawcy na informacjach podanych we wniosku. Nieuważne zawarcie we wniosku, w częœci dotyczšcej opisu zdarzenia, elementów oceny prawnej może się okazać zgubne. Zwykle oceny te pozostawiajš bowiem pewne pole do dyskusji. Gdy okaże się, że taka ocena prawna nie była prawidłowa, to organ mimo wszystko jest niš zwišzany jako elementem opisu zdarzenia, a interpretacja może być bezużyteczna. Dlatego warto bardzo umiejętnie konstruować wnioski o interpretację, koncentrujšc się stricte na faktach a nie na ocenach, w tym prawnych.

Poza tym okazuje się, że nawet tak klasyczne rozwišzania jak kaucja gwarancyjna, tj. zatrzymanie częœci ceny na poczet rozliczenia ewentualnych póŸniejszych napraw, pozostajš niezrozumiane przez organy podatkowe. Mimo tego, że nie jest to instytucja nowa a raczej standard stosowany od wielu lat w branży budowlanej. Powinien on być już znany organom podatkowym, szczególnie tym wydajšcym interpretacje indywidualne.

Zatrzymanie częœci ceny na poczet przyszłych roszczeń gwarancyjnych z pewnoœciš nie powoduje braku powstania przychodu w tej częœci dla wykonawcy. Podobnie jak brak zapłaty za jakškolwiek innš usługę nie ma takiego skutku w zwišzku z rozliczaniem przychodów na zasadzie memoriałowej. Ma to bezpoœrednie konsekwencje dla uznania możliwoœci zaliczenia straty ze zbycia wierzytelnoœci w koszty. Wyrok pozostaje więc w tym zakresie oczywiœcie słuszny.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL