Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

CIT: Jak określić dochód przy zwolnieniu z długu podmiotu powišzanego

123RF
Podatnik musi liczyć się z koniecznoœciš oszacowania dochodu z danego roku podatkowego, jeżeli warunki transakcji z podmiotami powišzanymi odbiegajš od rynkowych.

Tak orzekł Wojewódzki Sšd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 grudnia 2016 r. (III SA/Wa 2900/15).

Spółka udzieliła pożyczek podmiotowi powišzanemu. Obecnie zastanawia się nad umorzeniem zobowišzań pożyczkobiorcy w całoœci lub w częœci (mowa tu o naliczonych odsetkach), poprzez zwolnienie z długu na podstawie art. 508 kodeksu cywilnego. Ma jednak wštpliwoœć, czy takie umorzenie zobowišzań doprowadzi do powstania w spółce przychodu podatkowego na podstawie przepisów o cenach transferowych. Zdaniem spółki, umorzenie wierzytelnoœci nie generuje zysku będšcego efektem zapłaty ceny za zbycie praw majštkowych. Tym samym nie jest możliwe ustalenie ceny za takš operację i przeprowadzenie jej na warunkach rynkowych lub innych niż rynkowe. W zwišzku z tym art. 11 ustawy o CIT nie powinien mieć w tym przypadku zastosowania.

Organ podatkowy w wydanej interpretacji indywidualnej uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Stwierdził, że jeœli warunki ustalone między podmiotami powišzanymi różniłyby się od warunków rynkowych, w następstwie czego spółka nie wykaże dochodów (albo uzyska dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać), to organy podatkowe będš mogły okreœlić dochód spółki bez uwzględnienia warunków wynikajšcych z tych powišzań.

WSA w Warszawie przyznał rację organowi podatkowemu. Z uwagi na istnienie powišzań okreœlonych w art. 11 ust. 4 ustawy o CIT nie można wykluczyć, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym znajdzie zastosowanie art. 11 ust. 1 ww. ustawy, który nakazuje okreœlenie dochodu i należnego podatku bez uwzględnienia warunków ustalonych przez strony. Zgodnie z wyrokiem NSA z 3 marca 2016 r. (II FSK 3571/13), podatnik musi liczyć się z koniecznoœciš oszacowania dochodu z danego roku podatkowego, jeżeli warunki transakcji z podmiotami powišzanymi odbiegajš od potencjalnych warunków między podmiotami niepowišzanymi. Tak więc w przypadku zwolnienia z długu (którego Ÿródłem jest pożyczka) organy podatkowe majš prawo badać, czy w wyniku powišzań nie doszło do takiego ustalenia podatku, który zakłóciłoby dochody Skarbu Państwa.

—Wojciech Kańtor

współpracownik zespołu zarzšdzania wiedzš podatkowš firmy Deloitte

Komentarz eksperta

Klara Kowalska, menedżer w dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte

W kontekœcie przytaczanego wyroku WSA w Warszawie warto szczególnie zwrócić uwagę nie tylko na sentencję (czyli potwierdzenie możliwoœci stosowania art. 11 ustawy o CIT w przypadku umorzenia długu powišzanemu pożyczkobiorcy), ale również na skarżonš interpretację Izby Skarbowej w Warszawie z 24 czerwca 2015 r. (IPPB3/4510-341/15-2/AG). Jej uzasadnienie może okreœlać kierunek, w jakim będš szły organy podatkowe przy analizowaniu umorzenia wierzytelnoœci między podmiotami powišzanymi.

Organ odszedł od wczeœniejszej linii interpretacyjnej, która traktowała umorzenie wierzytelnoœci jako czynnoœć prawnš oderwanš od pierwotnej czynnoœci/transakcji (np. udzielenia pożyczki). Do tej pory uznawano, że umorzenie samo w sobie nie może zostać uznane za œwiadczenie, za które może zostać ustalona cena, bšdŸ przypisany zysk (por. interpretację Izby Skarbowej w Katowicach z 12 lipca 2016 r., IBPB-1-1/4510-167/16/BK oraz interpretację Izby Skarbowej w Poznaniu z 2 lipca 2012 r., ILPB4/423-127/12-2/MC). W powoływanej interpretacji organ wskazał, że umorzenie zobowišzania należy rozpatrywać w kontekœcie pierwotnej umowy pożyczki, pomimo że formalnie sš to odrębne czynnoœci prawne. Czynnoœci te sš ze sobš jednak nierozłšcznie zwišzane, gdyż w rezultacie umorzenia długu następuje zmiana treœci pierwotnych ustaleń, tj. warunków umowy pożyczki. W konsekwencji, organy mogš weryfikować, czy w podobny sposób podmioty niepowišzane mogłyby zmienić pierwotne ustalenia umowy pożyczki. Organ wskazuje ponadto, że przy ocenie czy warunki między podmiotami powišzanymi zostały uzgodnione na zasadach rynkowych, należy kierować się zasadami racjonalnej działalnoœci gospodarczej. Przy czym warto podkreœlić, że pomimo stwierdzenia, że działanie przedsiębiorstw jest zasadniczo ukierunkowane na osišganie zysku, organ przyznał, że mogš również wystšpić sytuacje (w zależnoœci np. od czasu, warunków i innych okolicznoœci), kiedy okreœlona czynnoœć gospodarcza nie będzie prowadziła do osišgnięcia zysku.

Bioršc powyższe pod uwagę, w przypadku umorzenia długu powišzanemu kontrahentowi nie można wykluczyć ryzyka doszacowania dochodu, jeżeli organ uzna, że podmioty niepowišzane nie zachowałyby się podobnie w analogicznej sytuacji. Dlatego, rozważajšc takš transakcję, warto najpierw szczegółowo przeanalizować okolicznoœci i uzasadnienie biznesowe umorzenia wierzytelnoœci, które powinno być także odpowiednio udokumentowane.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL