Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

Składka bankowa do rozliczenia w CIT

Fotolia.com
Uznanie wydatku za koszt nie jest preferencjš podatkowš, a elementem konstrukcji daniny. Kwalifikacja opiera się natomiast na obiektywnej ocenie, czy wydatek może przyczynić się do realizacji pożšdanego celu.

W grudniu 2016 r. bank wystšpił o interpretację w zakresie CIT. Zapytał, czy może zaliczyć do kosztów specjalnš składkę zwišzanš z umowš systemu ochrony.

Fiskus odpowiedział, że nie. W jego ocenie wydatki z tytułu składki na częœć składowš funduszu pomocowego nie sš dla banku kosztem uzyskania przychodu. Podkreœlił, że niedopuszczalne jest przeprowadzenie takiej wykładni art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, która utożsamia racjonalnoœć działań podatnika z celowoœciš wydatku. Pomiędzy tymi kategoriami nie istnieje zbieżnoœć znaczeń. Wykazanie, że mamy do czynienia z racjonalnym postępowaniem podatnika, samo w sobie nie determinuje uznania wydatku za celowy pod kštem osišgnięcia przychodu, zachowania czy zabezpieczenia Ÿródła przychodów. Racjonalnoœć postępowania podatnika jest tylko jednym z elementów oceny celowoœci wydatku. Fiskus uważał, że decyzja o przystšpieniu do systemu ochrony, do którego przynależnoœć ma charakter dobrowolny, jest autonomiczna i nie ogranicza podmiotowoœci stron tego systemu. Jego zdaniem również ustawowe zobowišzanie banku do ponoszenia różnego rodzaju wydatków, w tym wydatków na fundusz pomocowy, nie spełnia przesłanek z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Bank zaskarżył interpretację i wygrał. Wojewódzki Sšd Administracyjny w Poznaniu uznał, że wydatki z tytułu spornej składki stanowiš dla banku koszt uzyskania przychodu. Skład orzekajšcy nie miał wštpliwoœci, że wydatek ten jest uzasadniony, niezbędny dla funkcjonowania podmiotu, w celu zachowania lub zabezpieczenia Ÿródła przychodu. Wskazujšc na orzecznictwo WSA przypomniał, że przez koszty zabezpieczenia albo zachowania Ÿródła przychodów należy rozumieć te – inne niż bezpoœrednio poniesione w celu uzyskania przychodów – wydatkowane w celu zagwarantowania cišgłoœci funkcjonowania Ÿródła przychodów, tak aby przynosiło przychody w przyszłoœci. W tym także wydatki ponoszone na prawnš organizację Ÿródła przychodu. W spornej sprawie działajšce w Polsce banki spółdzielcze, niespełniajšce okreœlonych warunków wskaŸnika LCR na poziomie indywidualnym, sš obowišzane do przynależnoœci do systemu ochrony instytucjonalnej. Dobrowolnoœć przynależnoœci, na jakš wskazał wnioskodawca, sprowadza się do możliwoœci wyboru systemu działajšcego na rynku finansowym, a nie w ogóle do przynależnoœci do systemu.

Jak podkreœlił sšd, uznanie wydatku za koszt uzyskania przychodu nie jest preferencjš podatkowš, a elementem konstrukcji tego podatku. Kwalifikacja wydatku opiera się natomiast na obiektywnej ocenie, czy wydatek może przyczynić się do realizacji pożšdanego celu. A jak wynika z opisu stanu faktycznego banki, które nie spełniajš wymogu pokrycia płynnoœci krótkoterminowej, sš obowišzane do przystšpienia do systemu ochrony instytucjonalnej. Udział w systemie ochrony instytucjonalnej wišże się z ponoszeniem wydatków na funkcjonowanie jednostki zarzšdzajšcej. W ocenie WSA, wydatek na pokrycie kosztów funkcjonowania jednostki zarzšdzajšcej jest racjonalnie uzasadniony, ponieważ jest niezbędny do prowadzenia przez wnioskodawcę w danych warunkach działalnoœci bankowej.

Wyrok Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Poznaniu z 23 listopada 2017 r. (I SA/Po 723/17).

Komentarz eksperta

Konrad Piłat, doradca podatkowy w kancelarii KNDP

Wskazane w interpretacji uzasadnienie trudno uznać ze przekonujšce. Z jednej strony Dyrektor Izby Skarbowej nie kwestionuje „sensu ekonomicznego poniesionego wydatku, czy też racjonalnoœci podejmowanych przez przedsiębiorcę decyzji gospodarczych i ich efektywnoœci". Mimo tego uznaje, że bank podpisujšc umowę działał w celu obniżenia podstawy opodatkowania CIT. Organ podatkowy wielokrotnie zwraca uwagę na dobrowolnoœć przystšpienia do systemu ochrony banków spółdzielczych. W jego ocenie to jeden z decydujšcych czynników powodujšcych, że składki nie sš kosztem podatkowym. Gdyby ten argument uznać za prawidłowy, to należałoby jednak przyjšć, że wszelkie płacone przez przedsiębiorców składki na dobrowolne ubezpieczenia nie sš kosztem uzyskania przychodów. Pokazuje to w sposób jednoznaczny, że sposób wykładni przepisów przyjęty przez Dyrektora Izby Skarbowej prowadzi do absurdalnych wniosków.

Niezależnie od tego WSA w Poznaniu zwrócił uwagę, że bank był zobowišzany do przynależnoœci do systemu ochrony instytucjonalnej. Dobrowolnoœć polegała jedynie na możliwoœci wyboru jednego z systemów. Przede wszystkim sšd zwrócił jednak uwagę na błędnš ocenę charakteru wydatków. Nie powinno być bowiem wštpliwoœci, że sš to typowe koszty majšce na celu zachowanie oraz zabezpieczenie Ÿródła przychodów.

WSA w Poznaniu podkreœlił, że możliwoœć zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów nie jest preferencjš podatkowš, a elementem konstrukcji podatku. Nie jest to zatem żadne szczególne uprawnienie (za takie należy uznać ulgi i zwolnienia podatkowe). Sšd wyjaœnił, że kwalifikacja wydatku opiera się na ocenie, czy może on przyczynić się do realizacji pożšdanego celu. Zwrócił też uwagę, że w jego ocenie należy badać, czy zachowania podatnika podejmujšcego decyzję o poniesieniu danego wydatku było racjonalnie uzasadnione. To ostatnie kryterium w wielu przypadkach budzi najwięcej wštpliwoœci, ponieważ taka ocena ma subiektywny charakter. Poza tym prowadzi do sytuacji, gdy urzędnicy oceniajš racjonalnoœć działań przedsiębiorcy.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL