Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

NSA: przepisy o rachunkowości nie wyznaczajš kosztu podatkowego

Fotolia.com
Wydatki na prowizje i premie za pozyskanie abonentów, jako koszty o charakterze poœrednim, mogš być jednorazowo zaliczone w poczet kosztów uzyskania przychodów, w dacie ich poniesienia.

Spółka sprzedaje usługi telekomunikacyjne na rzecz konsumentów (abonentów). W celu intensyfikacji sprzedaży zawiera umowy z agentami. Ich zadaniem jest pozyskiwanie abonentów i zawieranie umów w imieniu i na rachunek spółki. Z tego tytułu spółka wypłaca im prowizję za każdš prawidłowo zawartš umowę. Dodatkowo, agentom przysługujš premie, jeœli zawrš oni w miesišcu więcej umów, niż okreœlone limity. Agentom nie przysługuje za to wynagrodzenie. Jeœli umowy nie zostanš skutecznie wdrożone, to wypłacone agentom wynagrodzenie ulega stosownemu skorygowaniu.

Wydatki na prowizje i premie za pozyskanie abonentów firma chciała zaliczać jednorazowo do kosztów uzyskania przychodu, choć w ujęciu rachunkowym (bilansowym) rozliczane będš one w czasie poprzez rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Fiskus nie potwierdził takiego uprawnienia. Zauważył, że ustawa o rachunkowoœci konsekwentnie posługuje się zwrotem „na dzień", odróżniajšc go od zwrotu „w dniu". Użycie zwrotu „na dzień" miało na celu wskazanie okreœlonej daty z ostatniego roku obrotowego (okresu sprawozdawczego), do której przyporzšdkowano okreœlony koszt. Nie ma więc podstaw do innego rozumienia zwrotu „na dzień" dla celów podatkowych. Przemawia za tym przede wszystkim art. 15 ust. 4e ustawy o CIT.

Spór trafił na wokandę. WSA w Warszawie uwzględnił skargę spółki. Wskazał, że koszty prowizji i premii, jakie ona ponosi, sš kosztami poœrednimi i mogš być zaliczone do kosztów w dacie ich poniesienia.

Korzystne dla podatniczki stanowisko potwierdził też Naczelny Sšd Administracyjny. Przypomniał, że zgodnie z art. 15 ust. 4d zdanie 1 ustawy o CIT koszty uzyskania przychodu, inne niż koszty bezpoœrednio zwišzane z przychodami, sš potršcalne w dacie ich poniesienia. Za dzień poniesienia kosztów, zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, co do zasady uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjštkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Odnoszšc się do wpływu przyjętego przez spółkę, rachunkowego (bilansowego) sposobu rozliczania kosztów prowizji i premii na ich rozliczanie podatkowe, NSA uznał, że nie determinuje to sposobu ich rozliczenia podatkowego. Orzecznictwo wyraŸnie rozdziela prawo bilansowe od prawa podatkowego. Cišgle aktualne sš poglšdy, że funkcjš ksišg jest rejestrowanie operacji gospodarczych i odpowiadajšcych im operacji finansowych, a zapisy w księgach nie mogš tworzyć ani modyfikować materialnego prawa podatkowego. NSA podkreœlił, że księgowa kwalifikacja wydatku jako kosztu lub jako innej kategorii zapisu na koncie księgowym (np. na koncie kapitałów własnych czy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów) pozostaje bez wpływu na rozliczenia podatkowe i nie determinuje momentu poniesienia kosztu uzyskania przychodów z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT.

Sšd uznał, że zgodnie z art. 15 ust. 4e w zwišzku z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT wydatki na prowizje i premie za pozyskanie abonentów, jako koszty o charakterze poœrednim, mogš być jednorazowo odliczone w dacie ich poniesienia. Jednoczeœnie, dla takiej kwalifikacji potršcalnoœci powyższych kosztów bez znaczenia będzie pozostawać stosowane przez spółkę bilansowe ich ujmowanie i rozliczanie. Możliwe jest ich jednorazowe odliczenie.

Wyrok Naczelnego Sšdu Administracyjnego z 17 paŸdziernika 2017 r. (II FSK 2447/15).

Komentarz eksperta

Katarzyna Berej- -Bartoszczyk

starszy konsultant podatkowy w Accreo sp. z o.o.

W komentowanym wyroku NSA potwierdził, że wydatki na prowizje i premie za pozyskanie klientów mogš być zaliczone do kosztów podatkowych jednorazowo, w dacie ich poniesienia. Sšd wyjaœnił, że moment rozpoznania kosztów uzyskania przychodów jest niezależny od ich księgowego ujęcia jako kosztu (np. jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów lub jednorazowo), chociaż zdaniem organu podatkowego powinien być z nim zbieżny. Wštpliwoœci interpretacyjne wynikajš z brzmienia art. 15 ust. 4e (w zw. z art. 15 ust. 4d) ustawy o CIT, który odwołuje się do dnia ujęcia koszu w księgach rachunkowych, alternatywnie, do dnia, na który ujęto koszt (w przypadku braku faktury). Organ interpretacyjny nie uwzględnił w swoim wywodzie art. 15 ust. 4d ustawy o CIT in fine, który wskazuje, kiedy poœredni koszt uzyskania przychodów może być rozliczany w czasie (tj. koszty dotyczš okresu przekraczajšcego rok podatkowy).

Ponadto sšd wskazał, że skuteczne odwołanie do ustawy o rachunkowoœci będzie możliwe tylko wtedy, gdy ustawodawca będzie wyraŸnie odsyłał do jej treœci. Natomiast samo nawišzanie do funkcjonowania instytucji, które sš uregulowane w ustawie o rachunkowoœci, wydaje się być mało precyzyjne i niewystarczajšce.

NSA przypomniał bogate orzecznictwo, które potwierdza, że zapisy w księgach rachunkowych nie tworzš, nie zmieniajš materialnego prawa podatkowego i nie majš wpływu na kwalifikację danego wydatku na potrzeby podatkowe. Prawo podatkowe samodzielnie okreœla zasady rozpoznawania przychodów i kosztów, nawet jeżeli regulacje prawa podatkowego i bilansowego sš zbliżone. ?

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL