Prof. Nowak: Dżuma posłużyła Polsce

aktualizacja: 13.04.2017, 11:20
Ludwik Wielki – Nagy Lajos. Król Węgier obejmujących wybrzeże Adriatyk...
Ludwik Wielki – Nagy Lajos. Król Węgier obejmujących wybrzeże Adriatyku, część dzisiejszej Bośni, Serbii, Bułgarii aż po Wołoszczyznę i Mołdawię (domena publiczna)
Foto: Wikimedia Commons

Widoczna tylko pod silnym mikroskopem bakteria przyczyniła się do tego, że na znaczeniu zyskały trzy królestwa Europy Środkowej: mniej przez dżumę dotknięte Czechy, Węgry i najmniej spustoszona (obok Litwy) – Polska.

Yersinia pestis – pałeczka dżumy. Swą uczoną nazwę uzyskała na cześć szwajcarsko-francuskiego badacza, Alexandre'a Yersine'a, który zidentyfikował ją w roku 1894 w Hongkongu, gdzie w owym czasie dała znać o sobie. 550 lat wcześniej, w połowie XIV stulecia uderzyła w Europie. Jej skutki opisywano wtedy innymi terminami: „wielka plaga", albo – bardziej obrazowo – „czarna śmierć" (mors nigra).

Mechanizm jej rozprzestrzeniania precyzyjnie opisali polscy autorzy historycznego studium tej zarazy: Agata Chilińska, Urszula Zawadzka i Arkadiusz Sołtysiak. „Bakterie roznoszą zarażone nią szczury. Namnażają się we krwi zarażonego gryzonia i jeśli zostanie on ukąszony przez pchłę, mogą przedostać się do jej przewodu pokarmowego i zablokować go. Głodna pchła atakuje kolejne ofiary i zaraża je wymiotując krwią poprzedniego żywiciela. Ponieważ dżuma powoduje dużą śmiertelność wśród gryzoni, po pewnym czasie pchły nie mogą znaleźć odpowiedniego żywiciela i przenoszą się na żywiciela zastępczego, którym może być człowiek. Epizootia na tym etapie przekształca się w epidemię, gdyż w miarę wymierania gryzoni coraz większa liczba pcheł atakuje ludzi. Ponieważ ludzie są bardziej mobilni niż szczury, mogą przenieść zarażone pchły na tereny, gdzie populacje gryzoni jeszcze nie zostały dotknięte chorobą. W takim wypadku pchły powracają do swoich właściwych żywicieli i cały cykl się zamyka." [...]

Artykuł dostępny w ramach oferty cyfrowej "Rzeczpospolitej"

Chcesz czytać więcej?
Zamów subskrypcję i czytaj bez ograniczeń!

  • E-wydanie "Rzeczpospolitej"
  • Aplikacja na smartfon i tablet
  • Dostęp do: Wydarzeń, Ekonomii, Prawa, Plusa Minusa w serwisie www.rp.pl

PLUS MINUS


Prenumerata sobotniego wydania „Rzeczpospolitej”:


prenumerata.rp.pl/plusminus


tel. 800 12 01 95

Żródło: Plus Minus

Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętę digitalizację, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Media SA. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Media SA lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami "Regulaminu korzystania z artykułów prasowych" [Poprzednia wersja obowiązująca do 30.01.2017]. Formularz zamówienia można pobrać na stronie www.rp.pl/licencja.

POLECAMY

KOMENTARZE