Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Płace

W 2018 roku: wyższa pensja minimalna i kwoty wolne od potršceń

Adobe Stock
W 2018 r. wynagrodzenie minimalne wynosi 2100 zł. Wraz z jego podniesieniem wzrosła również wysokoœć kilku œwiadczeń pracowniczych. Pracodawcy powinni ponadto pamiętać o stosowaniu wyższych kwot wolnych od potršceń.

Od 1 stycznia 2018 r. obowišzuje nowa kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. Jest ono o 100 zł wyższe od obowišzujšcego w 2017 r. i wynosi 2100 zł brutto. Pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy powinni otrzymać wynagrodzenie nie niższe niż minimalne, proporcjonalne do wymiaru czasu pracy.

Aneks do umowy

Pracodawca, który w umowie o pracę okreœlił, że danemu pracownikowi przysługuje za pracę „minimalne wynagrodzenie" bez podawania konkretnej kwoty, po wejœciu w życie nowej wysokoœci minimalnej płacy nie musiał dokonywać żadnych zmian w umowie o pracę. Ma jednak obowišzek poinformować pracowników opłacanych takš stawkš o aktualnej wysokoœci minimalnej pensji (najlepiej na piœmie).

Jeżeli minimalne wynagrodzenie zostało wpisane w umowie o pracę kwotowo i pracownik poza nim nie otrzymuje innych składników uznawanych za wynagrodzenie za pracę, np. premii czy nagród, trzeba zmienić warunki dotyczšce płacy pracowników w drodze porozumienia.

Koniecznoœć podniesienia pensji pracownika zależy od tego, czy jest on wynagradzany tylko stawkš zasadniczš, czy otrzymuje również dodatkowe składniki.

Jeœli pracownik jest opłacany tylko stawkš zasadniczš, a pracodawca wskazał w umowie o pracę wysokoœć minimalnego wynagrodzenia obowišzujšcš w danym roku, pracodawca może wprowadzić zmianę w tym zakresie porozumieniem zmieniajšcym. W tej sytuacji konieczna jest zgoda pracownika na zmianę. Jeżeli pracodawca nie podwyższy podwładnemu pensji zasadniczej, będšcej jego jedynym składnikiem wynagrodzenia, będzie musiał wypłacać mu wyrównanie do minimalnej płacy. Na takie działanie uzyskanie zgody pracownika nie jest konieczne.

Jeœli z umowy o pracę wynika, że zatrudnionemu przysługuje minimalna płaca, ale nie została ona okreœlona kwotowo, wystarczy, że pracodawca poinformuje go o aktualnej wysokoœci minimalnego wynagrodzenia. Może to zrobić w sposób przyjęty w zakładzie, np. wywieszajšc stosownš informację na tablicy ogłoszeń, informujšc przez wewnętrzny intranet lub na piœmie.

Gdy pracownik otrzymuje poza pensjš zasadniczš również dodatkowe składniki płacy zaliczane do stawki minimalnego wynagrodzenia, a po ich zsumowaniu otrzyma kwotę co najmniej ustawowego minimum (2100 zł), nie musi podwyższać pensji podstawowej.

Data wypłaty

Gdy termin wypłaty wynagrodzeń jest przesunięty na kolejny miesišc (np. 10. dzień miesišca za miesišc poprzedni) lub jeœli pracodawca spóŸni się z wypłatš wynagrodzenia za grudzień 2017 r., pracownikowi przysługuje minimalna płaca w wysokoœci obowišzujšcej w 2017 r. (2000 zł). Nie ma znaczenia, czy wypłata nastšpi w styczniu czy póŸniej. Jest to zgodne z zasadš, że wynagrodzenie jest należne za wykonanš pracę, a więc jego wysokoœć jest ustalana według zasad obowišzujšcych w okresie, w jakim praca była wykonywana.

Elementy minimalnej stawki

Do obliczenia wysokoœci minimalnej płacy przyjmuje się przysługujšce pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne œwiadczenia wynikajšce ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń okreœlonych przez GUS do wynagrodzeń osobowych. Wynagrodzenia osobowe obejmujš w szczególnoœci:

- wynagrodzenie zasadnicze w formie czasowej, akordowej, prowizyjnej i innej,

- dodatki za staż pracy oraz inne dodatki (dodatkowe wynagrodzenia) za szczególne właœciwoœci pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy,

- premie i nagrody regulaminowe oraz uznaniowe,

- wynagrodzenie dodatkowe za prace wykonywane w ramach obowišzujšcego wymiaru czasu pracy, lecz niewynikajšce z zakresu czynnoœci,

- wyrównanie do wysokoœci minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,

- wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, wypłacane ze œrodków pracodawcy (za urlopy wypoczynkowe i dla poratowania zdrowia, za czas niezdolnoœci do pracy wskutek choroby, za czas przestoju niezawinionego przez pracownika i inne).

Do minimalnego wynagrodzenia nie zalicza się natomiast:

- nagrody jubileuszowej,

- odprawy pieniężnej przysługujšcej pracownikowi w zwišzku z przejœciem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolnoœci do pracy,

- wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,

- dodatku za pracę w porze nocnej.

Składniki pochodne od gwarantowanej płacy

STAWKI

Wzrost minimalnego wynagrodzenia wpływa na wysokoœć innych œwiadczeń ze stosunku pracy, ustalanych jako procent lub wielokrotnoœć tej płacy.

Od 1 stycznia 2018 r. wyższe sš:

- odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu i odszkodowanie za stosowanie mobbingu – w przypadku wydania przez sšd w 2018 r. orzeczenia potwierdzajšcego naruszenia w tym zakresie, pracownik będzie miał prawo do odszkodowania nie niższego niż 2100 zł,

- wynagrodzenie za czas przestoju niezawinionego przez pracownika – miesięcznie nie mniej niż 2100 zł stosownie do wymiaru etatu,

- wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy ze względu na rozkład czasu pracy pracownika wynagradzanego w inny sposób niż stawkš miesięcznš lub godzinowš – miesięcznie nie mniej niż 2100 zł stosownie do wymiaru etatu,

- dodatek za pracę w porze nocnej – podstawa do jego obliczenia nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie.

Dodatek nocny

Dodatek za każdš godzinę pracy w porze nocnej stanowi 20 proc. stawki godzinowej wynikajšcej z minimalnego wynagrodzenia (art. 1518 § 1 k.p.).

Kwoty wolne od potršceń

Wynagrodzenie minimalne, po odliczeniu wszystkich obowišzkowych obcišżeń na rzecz budżetu państwa, jest kwotš, którš pracodawca bierze pod uwagę przy dokonywaniu potršceń z wynagrodzenia pracownika. Zarówno przy potršceniach przymusowych jak i dobrowolnych trzeba uwzględnić kwotę wolnš od potršceń, która odpowiada minimalnemu wynagrodzeniu lub jego procentowej częœci po odliczeniu składek i zaliczki na podatek. Kwoty wolnej nie ma w przypadku potršceń alimentacyjnych.

Bieżšce rozliczenia bez zmian

W 2018 r. nie zmieniły się zasady finansowania składek na ubezpieczenia społeczne przez pracodawców i pracowników. Obowišzuje również ta sama skala podatkowa i koszty uzyskania przychodów. Wyższa jest jednak kwota zmniejszajšca podatek, odliczana w rocznym obliczeniu podatku lub zeznaniu.

W 2018 r. nie zmieniš się kwoty miesięcznych, zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej.

Stawki podatku

Dochody uzyskane poczšwszy od 1 stycznia 2018 r. sš obcišżone, jak dotychczas, według progresywnej skali podatkowej z dwiema stawkami, tj. 18 proc. i 32 proc.

Pracodawcy powinni pamiętać, że z punktu widzenia prawa podatkowego momentem uzyskania przez pracownika przychodu jest dzień, w którym przychód został faktycznie wypłacony lub postawiony do dyspozycji pracownika. Oznacza to, że jeœli wynagrodzenie należne za pracę w grudniu 2017 r. zostanie wypłacone w styczniu 2018 r., pracodawca powinien potršcić najniższš stawkę podatku, tj. 18 proc.

Od 1 stycznia 2018 r. nie uległa zmianie roczna kwota zmniejszajšca podatek, którš pracodawcy stosujš na podstawie oœwiadczenia pracownika (PIT-2) przy ustalaniu miesięcznych zaliczek na podatek (556,02 zł), ale w rozbiciu na poszczególne miesišce. Miesięczne zaliczki na podatek nadal należy zatem pomniejszać o 46,33 zł.

Od 1 stycznia 2018 r. wzrosła natomiast kwota zmniejszajšca podatek, odliczana w rocznym obliczeniu podatku.

Zmiany w tym zakresie wprowadziła ustawa z 27 paŸdziernika 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osišganych przez osoby fizyczne.

Rozliczenie roczne

Pracownik może samodzielnie rozliczyć się z osišgniętego w 2017 r. dochodu lub zwrócić się do urzędu skarbowego o sporzšdzenie zeznania podatkowego za ten rok. Poczšwszy od dochodów wypłaconych/postawionych do dyspozycji pracowników od 1 stycznia 2017 r. został bowiem uchylony obowišzek ich rozliczenia przez pracodawcę na formularzu PIT-40 (według oœwiadczenia PIT-12).

Podatnicy uzyskujšcy w 2017 r. dochody m.in. z tytułu zatrudnienia na podstawie stosunku pracy mogš złożyć w terminie do 16 kwietnia 2018 r. (15 kwietnia przypada w niedzielę, a zatem termin złożenia wniosku ulega przesunięciu na najbliższy dzień roboczy) urzędowi skarbowemu wniosek o sporzšdzenie zeznania podatkowego. We wniosku wskazujš adres poczty elektronicznej, na który ma być wysłana informacja o sporzšdzeniu zeznania przez urzšd. Ponieważ urzšd udostępnia zeznanie na portalu podatkowym, czynnoœci akceptacji lub odrzucenia zeznania podatnik również dokonuje na tym portalu.

Informacja PIT-11

Pracodawca sporzšdza PIT-11 w dwóch jednobrzmišcych egzemplarzach. Jeden przekazuje podatnikowi, a drugi urzędowi skarbowemu właœciwemu według miejsca zamieszkania podatnika. Pracodawca może sporzšdzić trzeci egzemplarz i pozostawić go w swojej dokumentacji.

Informację PIT-11 za 2017 r. wystawianš dla więcej niż 5 podatników pracodawca ma obowišzek przekazać urzędowi skarbowemu w formie elektronicznej, w terminie do końca lutego 2018 r. W przypadku deklaracji i informacji składanych w trakcie roku, liczbę podatników ustala się, uwzględniajšc wszystkich podatników od poczštku roku do dnia sporzšdzenia tych deklaracji i informacji. W tym samym terminie płatnik powinien przekazać pracownikowi PIT-11.

Informacje PIT-11 można złożyć urzędowi skarbowemu w formie dokumentu pisemnego pod warunkiem, że pracodawca ma obowišzek sporzšdzić takš informację za 2017 r. dla nie więcej niż 5 podatników. Wówczas PIT-11 musi przekazać urzędowi do 31 stycznia 2018 r. W tym samym terminie wskazane informacje powinni otrzymać pracownicy.

Z formy pisemnej przekazywania PIT-11 nie mogš skorzystać przedsiębiorcy wykonujšcy działalnoœć gospodarczš obejmujšcš prowadzenie ksišg podatkowych w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, którzy w imieniu i na rzecz pracodawców składajš urzędowi skarbowemu ww. formularze. W przypadku tych podmiotów liczba sporzšdzanych przez nich informacji PIT-11 nie ma bowiem znaczenia.

Informacja PIT-8C

Podmioty, które w 2017 r. dokonały wypłaty należnoœci lub œwiadczeń z tzw. innych Ÿródeł, od których nie były zobowišzane pobrać zaliczki na podatek dochodowy (ani podatku zryczałtowanego), majš obowišzek sporzšdzić dla podatników informację PIT-8C. Za 2017 r. należy jš przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właœciwemu ze względu na miejsce zamieszkania podatnika do 28 lutego 2018 r. Płatnicy uprawnieni do przekazania wskazanych informacji w formie pisemnego dokumentu majš na to czas do 31 stycznia 2018 r.

W PIT-8C należy wykazać wysokoœć przychodu brutto, z pominięciem przychodów zwolnionych z opodatkowania. W tym formularzu trzeba wykazać przychody, których nie można zakwalifikować do takich Ÿródeł jak: stosunek pracy, działalnoœć wykonywana osobiœcie, działalnoœć gospodarcza, kapitały pieniężne.

Roczna deklaracja PIT-4R

Płatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych majš obowišzek corocznie przekazywać właœciwemu urzędowi skarbowemu rocznš deklarację o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R. Termin przekazania urzędowi skarbowemu PIT-4R za 2017 r. upływa 31 stycznia 2018 r. ?

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL