Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Nieruchomoœci

Odsetki od odszkodowania za bezprawnie wywłaszczenie z PIT - wyrok NSA

123RF
Spadkobiercy właœcicieli nieruchomoœci zabranych bezprawnie po wojnie, którzy wywalczyli w sšdzie odszkodowanie, mogš liczyć na ulgi, ale nie od odsetek.

Sprawy zwišzane z odzyskiwaniem nieruchomoœci przejętych bezprawnie przez państwo po II wojnie œwiatowej wcišż budzš emocje. Majš one też swój aspekt podatkowy. Jednš z nich we wtorek zajmował się Naczelny Sšd Administracyjny.

W tym konkretnym przypadku chodziło o podatkowš kwalifikację odszkodowania zasšdzonego na rzecz następców prawnych byłych właœcicieli jednej z warszawskich nieruchomoœci. We wnioskach o interpretację spadkobiercy wyjaœnili, że po wojnie nieruchomoœć przeszła na własnoœć państwa na podstawie tzw. dekretu Bieruta z 26 paŸdziernika 1945 r. Przedwojenny właœciciel – poprzednik prawny spadkobierców – wystšpił o przyznanie prawa własnoœci czasowej. We wrzeœniu 1959 r. ówczesne władze odmówiły jego przyznania. W kwietniu 1963 r. pozbawiony własnoœci zmarł, a spadek po nim, w tym również przysługujšce mu prawa oraz roszczenia, nabyły w równych częœciach dzieci, potem dzieci tych dzieci.

Już z inicjatywy spadkobierców w 2004 r. udało się unieważnić pierwotnš decyzję odmownš. Ze względu na nieodwracalne skutki następcy byłego właœciciela nie odzyskali własnoœci. Wystšpili jednak z powództwem o odszkodowanie, które kilka lat póŸniej udało im się wywalczyć przed sšdem. I tu pojawił się problem, jak opodatkować zasšdzone kwoty. Czy stanowiš one spadek i podlegajš reżimowi ustawy o podatku od spadków i darowizn czy też ustawie o PIT i korzystajš ze zwolnienia.

Spadkobiercy byli przekonani, że wywalczone przez nich pienišdze to spadek, od którego podatek ze względu na upływ czasu uległ przedawnieniu. Gdyby jednak fiskus uznał, że kwota podlega PIT, to zarówno należnoœć główna, jak i odsetki powinny być z podatku zwolnione.

To nie spadek

Fiskus odpowiedział, że odszkodowanie nie było spadkiem, więc podlegało PIT. Przy czym przyznał, że korzystało ze zwolnienia okreœlonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, ale bez odsetek. Te, jak wskazał fiskus, sš przychodem z innych Ÿródeł i sš opodatkowane.

Spór trafił na wokandę Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Warszawie. Spadkobiercom nie udało się go jednak przekonać do swoich racji. WSA się nie zgodził, że sporne kwoty powinny być opodatkowane „przedawnionym" podatkiem od spadków i darowizn. Potwierdził stanowisko fiskusa w kwestii zakresu zwolnienia. Z tš jednš różnicš, że za podstawę preferencji w przypadku odszkodowania przyjšł nie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, jak chciał fiskus, ale art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, który dotyczy odszkodowań uzyskanych na podstawie wyroku sšdowego.

Co do odsetek WSA nie miał wštpliwoœci, że w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT ustawodawca wyłšczył ze zwolnienia te wypłacone za opóŸnienie w spełnieniu œwiadczenia. Odsetki sš odszkodowaniem za korzyœci, które podatnik mógłby osišgnšć, gdyby mu szkody nie wyrzšdzono. Sšd nie dopatrzył się żadnej innej podstawy do przyznania preferencji.

Tylko odszkodowanie

To stanowisko potwierdził NSA. Zauważył, że spór dotyczył interpretacji, w których znaczenie ma stan faktyczny podany we wniosku. Skoro kwota odszkodowania nie podlegała spadkobraniu, to nie stosuje się przepisów o podatku od spadków. Odszkodowanie nie istniało w momencie spadkobrania. NSA potwierdził, że do odszkodowania stosuje się zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT jako przyznanego w drodze wyroku. Nie obejmuje jednak odsetek. Jak tłumaczył sędzia sprawozdawca Mirosław Surma, przepis ten mówi jedynie o odszkodowaniu, a nie o odsetkach.

Wyroki sš prawomocne.

sygnatura akt: II FSK 3589/15 II FSK 978/16

Opinia

Konrad Filip Turzyński, doradca podatkowy, partner w kancelarii KNDP, Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

Sprawy zwišzane z roszczeniami za nieruchomoœci dekretowe sš zawsze skomplikowane, szczególnie z punktu widzenia rozliczeń podatkowych. Jest tak niezależnie od tego, czy przedmiotem zwrotu jest sama nieruchomoœć, czy też następuje wypłata odszkodowania za niš. W obu przypadkach ze względu na skomplikowane stany faktyczne (np. wielokrotne dziedziczenia) próba samodzielnego ustalenia zasad opodatkowania może być niemożliwa. Na szczęœcie wydaje się, że sšdy administracyjne w tego rodzaju sprawach starajš się, by spadkobiercy poszkodowanych nie stawali się sami poszkodowanymi przez fiskusa opodatkowujšcego nadmiernie zabrany majštek – co nie oznacza, jak widać, zupełnego nieopodatkowania otrzymanych œrodków. Rozstrzygnięcia NSA potwierdzajš, że w zakresie oprocentowania niestety trzeba się liczyć z rozliczeniem PIT.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL