Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Nauka

78 lat temu polski wywiad przekazał kod "Enigmy" francuskim i brytyjskim sojusznikom

Fot. brewbooks / Foter / CC BY-SA
78 lat temu, 25 lipca 1939 r., polski wywiad przekazał kod niemieckiej maszyny szyfrujšcej "Enigmy" francuskim i brytyjskim sojusznikom. Prace nad łamaniem kolejnych wersji „Enigmy” kontynuowano w brytyjskim oœrodku w Bletchley Park. Zdaniem historyków złamanie kodu skróciło II wojnę œwiatowš o 2-3 lata.

"Złamanie szyfrów Enigmy z pewnoœciš uratowało tysišce ludzkich istnień i skróciło wojnę. To w dużej mierze zasługa Polski" - mówił b. ambasador W. Brytanii Robin Barnett podczas uroczystoœci w 75. rocznicę przekazania kodu Enigmy. Podkreœlił, że starali się o to brytyjscy specjaliœci, a francuskie służby usiłowały wykraœć księgi szyfrów, "ale to Polacy zrozumieli, że tylko matematycy będš w stanie złamać szyfr Enigmy". "To właœnie polski zespół matematyków pod kierownictwem Mariana Rejewskiego odniósł sukces" - zaznaczył brytyjski ambasador.

Pod koniec grudnia 1932 roku Marian Rejewski odczytał pierwsze informacje przesyłane za poœrednictwem niemieckiej maszyny szyfrujšcej „Enigma”. Współautorami złamania kodu „Enigmy” byli Jerzy Różycki i Henryk Zygalski.

Matematycy Rejewski, Różycki i Zygalski, studenci Uniwersytetu Poznańskiego, uczestniczyli w kursie dla kryptologów zorganizowanym na tej uczelni przy współudziale wojska. Po ukończeniu kursu zostali zatrudnieni w 1930 roku w Biurze Szyfrów Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Rozpracowywali tajemnicę działania niemieckiej elektromechanicznej maszyny szyfrujšcej „Enigma”. Skonstruowana w latach 20. XX wieku miała służyć utajnianiu korespondencji handlowej. Szybko jednak wykorzystano jš w niemieckich siłach zbrojnych.

Według Marka Grajka, autora ksišżki „Enigma. Bliżej prawdy”, złamanie szyfru „Enigmy” uważano za niemożliwe. Polacy osišgnęli sukces dzięki zastosowaniu metody matematycznej zamiast lingwistycznej. Na ten pomysł wpadł ppłk Maksymilian Ciężki z Biura Szyfrów.

Trzej matematycy zaprojektowali kopię maszyny szyfrujšcej. Egzemplarze tego urzšdzenia powstawały w warszawskiej Wytwórni Radiotechnicznej AVA. Kilka połšczonych ze sobš maszyn tworzyło tzw. bombę kryptologicznš, przeznaczonš do automatycznego łamania niemieckiego szyfru.

Latem 1939 roku w oœrodku radiowywiadu w Pyrach k. Warszawy polskie władze wojskowe przekazały przedstawicielom wywiadu Francji i Wielkiej Brytanii egzemplarze kopii maszyny „Enigma” wraz z informacjami dotyczšcymi złamanego szyfru.

We wrzeœniu 1939 roku Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski ewakuowali się przez Rumunię do Francji. Jerzy Różycki zginšł w styczniu 1942 r. na statku, który zatonšł w tajemniczych okolicznoœciach na Morzu Œródziemnym. Dwaj pozostali matematycy nadal zajmowali się niemieckimi szyframi, pracujšc w jednostce Wojska Polskiego w Wielkiej Brytanii.

Prace nad łamaniem kolejnych wersji i udoskonaleń szyfru „Enigmy” kontynuowano w brytyjskim oœrodku kryptologicznym w Bletchley Park. Zdaniem historyków dzięki temu, że alianci znali informacje przesyłane przez „Enigmę”, II wojna œwiatowa trwała krócej o 2-3 lata.

W 2000 roku Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski zostali poœmiertnie odznaczeni Krzyżami Wielkimi Orderu Odrodzenia Polski.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL