Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Moje pienišdze

Ubezpieczenia środowiskowe. Natura pod ochronš towarzystwa

123RF
Polisa œrodowiskowa uchroni firmę przed wydatkami na likwidację szkód w przyrodzie.

Alarmy smogowe zwróciły uwagę społeczeństwa na problem zanieczyszczenia œrodowiska. Wprawdzie od wpływania na powstanie smogu nie można się ubezpieczyć, gdyż trudno okreœlić, kto konkretnie w jakim stopniu do powstania smogu się przyczynia, ale podmioty gospodarcze wpływajš tez na inne sposoby na jakoœć œrodowiska naturalnego, a za zagrożenia dla tego œrodowiska grożš sankcje karne.

– Choć obecnie nie ma w Polsce dużo postępowań odszkodowawczych z tytułu szkód œrodowiskowych, to nie wiadomo, jak sytuacja się zmieni w nadchodzšcych latach – podkreœla Łukasz Zoń, prezes Stowarzyszenia Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych. - Szkody ekologiczne majš to do siebie, że ich skutki mogš ujawnić się dopiero po jakimœ czasie.

Jeszcze kilka lat temu ubezpieczenia stricte œrodowiskowe były produktem mało rozpowszechnionym i budzšcym ciekawoœć, a zarazem nieufnoœć co do potrzeby posiadania. Obecnie się to zmienia, ale nadal większoœć przedsiębiorstw nie ma jeszcze œwiadomoœci, co do odpowiedzialnoœci za szkody œrodowiskowe i tego, z jakimi kosztami się to wišże. – Nie wszyscy nawet wiedzš, że ubezpieczenia dla kwestii dosyć „nietypowych", jak skażenie œrodowiska, w ogóle istniejš – mówi Łukasz Jastrzębski, ekspert z AIG. – Ubezpieczenia œrodowiskowe na dobre zaczęły być oferowane 5–6 lat temu.

Często przedsiębiorcy nie zdajš sobie sprawy z tego, że ubezpieczenie OC firmy czy polisa majštkowa nie uchroniš ich od wszystkich nieoczekiwanych sytuacji. Tymczasem w ubezpieczeniach odpowiedzialnoœci cywilnej z tytułu prowadzonej działalnoœci i posiadanego mienia towarzystwa wyłšczajš swojš odpowiedzialnoœć za zanieczyszczenie œrodowiska.

Przez długi czas problemem był koszt polisy. – Poczštkowo ceny tych ubezpieczeń były dużo wyższe, niedostosowane do polskich realiów, skopiowane z rynków zachodnich. Jednak w cišgu ostatnich pięciu lat ich koszty spadły znaczšco, czasem nawet o 50–70 proc – podaje Łukasz Jastrzębski.

Ubezpieczenie œrodowiskowe zapewnia pokrycie, powstałych na skutek zarówno nagłego, jak i stopniowego, zanieczyszczenia: roszczeń osób trzecich (szkody osobowe i rzeczowe), kosztów czyszczenia i rekultywacji terenu, działań zapobiegawczych, obrony prawnej a nawet utraty zysku lub czynszu z wynajmu wskutek przerwy w działalnoœci spowodowanej zanieczyszczeniem.

Odpowiedzialnoœć za szkody w œrodowisku nie zawsze jest oczywista. AIG podaje przykłady nietypowych sytuacji, kiedy odpowiedzialnoœć ponosi przedsiębiorca, mimo że bezpoœrednia wina nie leży po jego stronie. Jest tak np. wtedy, gdy dochodzi do kolizji dwóch pocišgów, jeden z nich przewozi materiały niebezpieczne, ale to maszynista tego drugiego jest sprawcš zderzenia – mimo to przewoŸnik wysyłajšcy pocišg z materiałami niebezpiecznymi dostaje nakaz podjęcia działań naprawczych. Ustawa szkodowa stanowi bowiem, że niezależnie od winy to przewoŸnik zajmujšcy się transportem materiałów niebezpiecznych odpowiada na „zasadzie ryzyka" za szkody w œrodowisku. Podobnie będzie wtedy, gdy pracownik firmy zwišzanej z gospodarkš odpadami bez wiedzy i zgody pracodawcy zabiera odpady płynne i wylewa na własne pole celem zniszczenia chwastów. Dochodzi do zanieczyszczenia, ale to nie pracownik płaci za rekultywację tylko firma z której odpady zabrał. Do tego organy ochrony œrodowiska egzekwujš odpowiedzialnoœć za szkody w œrodowisku nawet bardzo małego, jak wyciek 50 litrów oleju napędowego ze zbiornika z paliwem cysterny.

Jak mówi Anna Midera, zastępca dyrektora biura w Warszawie STBU Brokerzy Ubezpieczeniowi Sp. z o.o. branże, w których polisa œrodowiskowa jest niezbędna, to w szczególnoœci gospodarka odpadami, transport substancji niebezpiecznych, przemysł energetyczny, petrochemiczny ale także szpitalnictwo, pralnie, produkcja nawozów, tworzyw sztucznych. Coraz większy problem zwišzany jest z odpowiedzialnoœciš za szkody historyczne w powierzchni ziemi.

– Zgodnie z polskim ustawodawstwem odpowiedzialnoœć za zanieczyszczenie gleby wyrzšdzone przed 30 kwietnia 2007 r. (tzw. zanieczyszczenie historyczne) wišże się co do zasady z tytułem do nieruchomoœci. To oznacza odpowiedzialnoœć władajšcego powierzchniš ziemi za zanieczyszczenia znajdujšce się na gruncie będšcym w jego władaniu – wyjaœnia Aleksandra Hęćka, Lider Praktyki Œrodowiskowej Marsh Polska. – Z kolei za zanieczyszczenie w powierzchni ziemi powstałe po tej dacie odpowiedzialnoœć ponosi podmiot, który to je powoduje, aczkolwiek nowy właœciciel może odpowiadać solidarnie ze sprawcš szkody. Obowišzek rekultywacji takiego terenu, w zależnoœci od daty jego zanieczyszczenia, będzie zatem spełniony w oparciu o zasadę: władajšcy powierzchniš ziemi lub zanieczyszczajšcy płaci.

Oznacza to, że problemy mogš wišzać się z inwestycjami na terenach poprzemysłowych. Główne ryzyko wišże się wtedy z nabyciem zanieczyszczonych historycznie gruntów i poniesieniem wysokich kosztów ich czyszczenia, sięgajšcych nawet kilkuset tysięcy do miliona złotych.

O ile ubezpieczenia œrodowiskowe nie weszły jeszcze do kanonu polis zawieranych przez przedsiębiorców, to inaczej wyglšda sytuacja w przypadku klauzuli œrodowiskowej znajdujšcej się w niemal każdej polisie ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej.

– Zakres tej ochrony nie zabezpieczy przed sankcjami wynikajšcymi z odpowiedzialnoœci administracyjnej opartej na przepisach ustawy o zapobieganiu szkodom w œrodowisku i ich naprawie – tłumaczy Sylwia Kozłowska, dyrektor Departamentu Ubezpieczeń OC w Willis Towers Watson Polska.

Oprócz tego same limity mogš być zbyt niskie, czyli nieadekwatne do ryzyka.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL