Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kultura

Julia Hartwig odznaczona orderem oficera Legii Honorowej

Fotorzepa/Radek Pasterski
Julia Hartwig, jedna z najbardziej uznanych współczesnych polskich poetek, pisarka, eseistka i tłumaczka, została odznaczona przez Francuzów orderem oficera Legii Honorowej. Insygnia orderu wręczył jej ambasador Francji w Polsce Pierre Buhler.

"Najwyższe władze we Francji postanowiły uhonorować jš tym wysokim odznaczeniem, aby wyrazić uznanie dla jej imponujšcego dorobku, w szczególnoœci w dziedzinie przekładu i popularyzacji w Polsce wielkich XX-wiecznych pisarzy tworzšcych po francusku" - napisano w komunikacie opublikowanym w œrodę na stronie internetowej Ambasady Francji w Polsce.

"Julia Hartwig jest bez wštpienia jednš z najważniejszych postaci współczesnej polskiej literatury i poezji" - podkreœlili Francuzi.

Jak wyjaœniono, ceremonia odznaczenia odbyła się we wtorek, miała charakter prywatny. Ambasador Pierre Buhler został obdarowany przez poetkę jej dwoma dziełami, z odręcznš dedykacjš.

Hartwig urodziła się 14 sierpnia 1921 r. w Lublinie jako najmłodsze dziecko Marii (z domu Biriukow) i Ludwika Hartwigów. Rodzice poetki do 1918 r. przebywali w Rosji. Ojciec od 1909 r. prowadził w Moskwie zakład fotograficzny. Tam urodziło się rodzeństwo Julii Hartwig - Edward (póŸniejszy wybitny fotografik), Walenty (znany endokrynolog), Zofia i Helena. W 1918 r. rodzina Hartwigów przeniosła się do Polski, uciekajšc przed rewolucjš bolszewickš i osiedliła w Lublinie.

W 1936 r. Hartwig zadebiutowała w lubelskim piœmie literackim "W słońce" wierszem bez tytułu. Miała niespełna 15 lat. W kolejnych numerach czasopisma ukazały się utwory: "Wiersz muzyczny" (1937), "Samotni ludzie" (1938) i "Pieœń o zaginionych" (1939).

Podczas okupacji przeniosła się do Warszawy. Brała udział w konspiracji, była łšczniczkš Armii Krajowej, działała w kulturalnym podziemiu. W tym czasie podjęła także studia na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Jej profesorami byli m.in. Julian Krzyżanowski i Władysław Tatarkiewicz. Tam poznała poetów Tadeusza Gajcego i Zdzisława Stroińskiego.

Po wojnie kontynuowała studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim (1946). W tym czasie publikowała swoje wiersze m.in. w "Wyborze wierszy poetów lubelskich" oraz na łamach "Twórczoœci" i "KuŸnicy".

 

Od 1947 do 1950 r. przebywała we Francji na stypendium rzšdu francuskiego (studiowała literaturę francuskš). Pracowała w ambasadzie polskiej w Paryżu. Po powrocie z Francji zamieszkała w Warszawie.

Zwišzana była wtedy z reporterem, publicystš Ksawerym Pruszyńskim, który w 1950 r. zginšł w wypadku samochodowym koło Duesseldorfu. "Zwišzek z nim ułożył się dla mnie w historię tragicznš, choć spotkania z takš osobš trudno nie uznać za szczęœcie" - mówiła po latach Hartwig.

Przez kilka miesięcy poetka była żonš krytyka filmowego Zygmunta Kałużyńskiego. W 1954 r. poœlubiła poetę i prozaika Artura Międzyrzeckiego.

Publikowała wiersze, przekłady z literatury francuskiej i recenzje na łamach "Nowej Kultury", "Œwiata", "Poezji". W 1970 r. wraz z mężem wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Wykładała na uniwersytetach w USA i Kanadzie.

W 1974 r. po powrocie do kraju pracowała, publikujšc zbiory poezji własnej i tłumaczonej z innych języków, a także eseje i tomy prozy. Wspólnie z Międzyrzeckim wydali "Antologię poezji amerykańskiej", kilka ksišżek dla dzieci, tom tłumaczeń wierszy i prozy Guillaume'a Apollinaire’a, a także "Listy" Arthura Rimbaud.

Napisała monografie "Apollinaire" (1961), przełożonš m.in. na język francuski, oraz "Gerard de Nerval" (1973). W jej wyborze i przekładach ukazała się pierwsza w Polsce antologia poetek amerykańskich "Dzikie brzoskwinie" (2003) oraz zbiór prozy Henri Michaux "Seans z workiem" (2004).

Tomy poetyckie Hartwig to m.in. "Pożegnania" (1956), "Czuwanie" (1978), "Czułoœć" (1992), "Zawsze od nowa" (1999), "Nie ma odpowiedzi" (2001), "Błyski" (2002), "Bez pożegnania" (2004), "To wróci" (2007), "Jasne niejasne" (2009).

Julia Hartwig jest też autorkš tomu poematów prozš: "Mówišc nie tylko do siebie" (2003), a także "Dziennika amerykańskiego" z pobytu w Stanach i dziennika podróży "Zawsze powroty", w którym poetka zebrała zapiski z podróży do Francji i USA.

Jej utwory były tłumaczone na wiele języków, m.in. na francuski, angielski, niemiecki, włoski, rosyjski, grecki, węgierski, fiński.

W okresie PRL popierała demokratycznš opozycję. W styczniu 1976 r. należała do sygnatariuszy "Memoriału 101", wyrażajšcego protest przeciw projektowanym zmianom w Konstytucji PRL. W latach 1986-1991 była zwišzana z NSZZ "Solidarnoœć". W 1989 r. była członkiem Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczšcym NSZZ "Solidarnoœć" Lechu Wałęsie.

Jest laureatkš m.in. francuskiej Nagrody Fondation d'Hautvilliers Prix de Traduction, amerykańskiej Thornton Wilder Prize i austriackiej Nagrody im. Georga Trakla.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL