Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kosmos

Po kilkunastu latach badania Saturna sonda Cassini kończy swojš misję

AFP
Po kilkunastu latach kończy się misja Cassini-Huygens, której celem było badanie Saturna. W pištek 15 wrzeœnia sonda Cassini wejdzie w atmosferę planety i ulegnie zniszczeniu. Wczeœniej jednak przeœle unikatowe dane zebrane podczas tego manewru - zapowiada NASA.

Misję prowadziły wspólnie: NASA, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) oraz Włoska Agencja Kosmiczna. 

Dzięki niej naukowcy m.in. odkryli aktywne gejzery na Eceladusie (księżycu Saturna); w latach 2010-2011 mogli obserwować gigantycznš burzę na półkuli północnej, która w cišgu miesięcy okršżyła całš planetę; dokładnie zbadali pierœcienie planety i udało im się sfotografować pionowš strukturę pierœcieni. Dane z sondy pozwoliły też rozwišzać zagadkę podwójnej ciemno-jasnej powierzchni Japetusa (księżyca Saturna) - okazało się, że po jednej stronie księżyca lodowa warstwa uległa sublimacji, pozostawiajšc ciemnš bogatš w węgiel powierzchnię, a po drugiej stronie zestalony lód powoduje, że jest ona jaœniejsza. Poza tym sonda sfotografowała także pełnš panoramę wiru wokół bieguna północnego i odkryła gigantyczne huragany wiejšce wokół obu biegunów. 

Jednym z głównych obiektów badanych podczas misji był największy księżyc Saturna - Tytan. W cišgu 13 lat sonda Cassini przeleciała obok niego 127 razy, dokonała też wielu kolejnych obserwacji z dalszej odległoœci. Dzięki temu wiadomo, że na Tytanie sš deszcze, rzeki, jeziora i morza (z ciekłego metanu), a jego gruba atmosfera może być podobna do atmosfery Ziemi w dawnym okresie ewolucji naszej planety. 

W sumie sonda przesłała na Ziemię setki gigabajtów danych, na podstawie których opublikowano tysišce artykułów naukowych. 

Cassini to największa międzyplanetarna sonda kosmiczna skonstruowana przez NASA. Jej podróż do Saturna rozpoczęła się 15 paŸdziernika 1997 r. na Przylšdku Canaveral na Florydzie i trwała siedem lat. Po drodze sonda uzyskała kilka asyst grawitacyjnych podczas przelotów obok kilku planet po odpowiednich trajektoriach: dwa razy od Wenus, jeden raz od Ziemi i jeden raz od Jowisza. Do Saturna sonda dotarła 30 czerwca 2004 roku, wchodzšc na orbitę wokół planety. Przeleciała wtedy pomiędzy pierœcieniami F i G, pozwalajšc polu grawitacyjnemu planety na przechwycenie i wejœcie w rolę sztucznego satelity Saturna.

24 grudnia 2004 r. sonda wypuœciła próbnik Huygens, który skierował się w stronę Tytana, największego księżyca Saturna. 14 stycznia 2015 r. Huygens wszedł w atmosferę Tytana i wylšdował na jego powierzchni, przesyłajš zdjęcia. Było to pierwsze w historii lšdowanie na księżycu w zewnętrznym Układzie Słonecznym. 

Misja Cassini-Huygens był zaplanowana na cztery lata podstawowej misji wokół Saturna, do czerwca 2008 r. Pierwsze przedłużenie misji otrzymało nazwę Cassini Equinox Mission i trwało do wrzeœnia 2010 r. Potem misję ponownie przedłużono na kolejne siedem lat, jako Cassini Solstice Mission. 

W kwietniu br. rozpoczęła się ostatnia faza misji, tzw. Wielki Finał (Grand Finale). W jego trakcie zaplanowano ryzykowne manewry – 22 nurkowania pomiędzy Saturnem, a jego pierœcieniami, z których do wykonania zostało już tylko kilka. W pištek, 15 wrzeœnia, sonda ostatecznie skieruje się w stronę Saturna, by spłonšć w jego atmosferze. Taki finał to okazja do uzyskania danych naukowych, których nie da się uzyskać w trakcie wieloletniej misji (bowiem wišże się to ze zniszczeniem sondy). Naukowcy majš nadzieję, że zanim Cassini ulegnie zniszczeniu, przeœle jak najwięcej danych. Takie zakończenie misji wybrano również dlatego, by uniknšć sytuacji, w której pozostawiona sonda rozbiłaby się kiedyœ o powierzchnię jednego z księżyców Saturna. 

Podczas swoich ostatnich chwil sonda ma używać silników do utrzymania nakierowania anteny nadawczej w stronę Ziemi tak długo, jak to będzie możliwe, by naukowcy mogli uzyskać jak najwięcej unikatowych danych o atmosferze Saturna.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL