Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Koœciół

Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego triumfem Bożej miłości

PAP
Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego jest niebywałym triumfem Bożej miłoœci – poruszajšcej serca i umysły każdego wierzšcego. Nie sposób opisać dobroć i łaskę, którš zostaliœmy obdarowani – my, zwykli grzesznicy - mówił kard. Stefan Wyszyński.

Słowa kard. Wyszyńskiego - jak podkreœlił w rozmowie z PAP rzecznik KEP ks. Paweł Rytel-Andrianik - oddajš pełnię osobowoœci Jezusa, które w Roku Miłosierdzia nabierajš szczególnego znaczenia.

"Chrystus po Zmartwychwstaniu zapłacił ludziom detalicznš dobrociš, serdecznoœciš, bliskoœciš i radoœciš za zniewagi doznane przed œmierciš. Jakże On jest wielkoduszny i wspaniałomyœlny! (...) Taka jest właœnie miłoœć, taka jest prawdziwa przyjaŸń! Z lekcji danej nam przez Chrystusa Zmartwychwstałego możemy się nauczyć stylu postępowania z naszym otoczeniem" - napisał prymas Wyszyński w ksišżce "Miłoœć na co dzień", wydanej w Rzymie w 1971 roku.

Zmartwychwstanie jest fundamentem i istotš wiary chrzeœcijańskiej, a Wielkanoc upamiętniajšca to wydarzenie jest najważniejszym œwiętem dla chrzeœcijan. Niedziela Wielkanocna jest najważniejszym œwiętem w całym roku liturgicznym Koœcioła katolickiego.

Obchody religijne Wielkanocy rozpoczyna odbywajšca się wczesnym rankiem procesja i msza, w Koœciele katolickim zwana rezurekcjš. W tym dniu spożywa się uroczyste œniadanie w gronie rodzinnym, poprzedzone składaniem sobie życzeń. Wielkanoc wieńczy okres Wielkiego Postu i poprzedzajšcy jš Wielki Tydzień.

Uroczystoœci œwišt Zmartwychwstania Pańskiego, okreœlanych jako œwięta wielkanocne, odznaczajš się wœród wiernych szczególnš radoœciš, ponieważ zmartwychwstanie Chrystusa jest symbolem Jego zwycięstwa nad grzechem i œmierciš.

Najœwiętszy Sakrament w uroczystej procesji - poœród bicia dzwonów i pieœni wielkanocnych - trzykrotnie obnoszony jest wokół koœcioła. Kiedyœ rozpoczęciu mszy rezurekcyjnej towarzyszył huk armat. Dzisiaj - wybuchy petard.

Rezurekcja odprawiana jest w niedzielę, w pierwszy dzień œwišt, tradycyjnie o godz. 6 rano. W dawnych czasach nabożeństwo to odbywało się w Wielkš Sobotę o północy. W czasach stanisławowskich, gdy niebezpiecznie było chodzić nocš po polskich ulicach, uroczystoœć przeniesiono na bardziej bezpiecznš godzinę.

Jak podajš historycy Koœcioła, pierwsza wzmianka o mszy œw. rezurekcyjnej pochodzi z X w., była ona odprawiona w Augsburgu w Niemczech. Obrzęd wywodzi się z misteriów œredniowiecznych; w Polsce spopularyzowali go prawdopodobnie bożogrobowcy - miechowici, czciciele męki Chrystusa i Jego zmartwychwstania, sprowadzeni z Jerozolimy do Miechowa ok. 1163 roku.

W Polsce obchody rezurekcyjne noszš nazwę Wielkanocy - na pamištkę nocy z soboty na niedzielę, kiedy Jezus zmartwychwstał. Po angielsku œwięto to nazywa się Easter, a po niemiecku Oester - sš to nazwy pochodzšce od słowa "wschód". Teraz oznaczajš one kierunek geograficzny, kiedyœ oznaczały także - jak w polskim - wschód słońca. Zostało też w angielskim i niemieckim dawne znaczenie, czyli wzejœcie nowego dnia po nocy: zmartwychwstanie Jezusa po nocy jego œmierci.

W języku rosyjskim œwięto ma nazwę Pascha. Nazwa wywodzi się ze Starego Testamentu. Œwięto Paschy obchodzone było w Izraelu jako sakralna uczta zwišzana z ofiarowaniem baranka. Uczta paschalna łšczyła się z wydarzeniem historycznym - wyjœciem z Egiptu, czyli domu niewoli, i stanowiła pamištkę zbawczego czynu Jahwe. Chrzeœcijaństwo przeniosło tamtš tradycję na nowe wydarzenie: zmartwychwstanie Chrystusa.

Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego jest pierwszym i najdawniejszym œwiętem w Koœciele katolickim, obchodzonym już w czasach apostolskich. Symbolicznym tego wyrazem jest œwiętowanie przez chrzeœcijan niedzieli jako Dies Dominica (Dzień Pański) co uwydatnia słowiańska nazwa niedzieli jako Woskriesienije (Zmartwychwstanie).

Wielkanoc jest œwiętem ruchomym (obchodzonym w pierwszš niedzielę po wiosennej pełni księżyca) i jest głównš uroczystoœciš roku liturgicznego, od której oblicza się kalendarz najważniejszych œwišt koœcielnych, jak: Wniebowstšpienie, Zesłanie Ducha Œwiętego i inne.

Z oktawš Wielkanocy zwišzane sš różnorodne zwyczaje œwišteczne, m.in.: Dyngus, Emaus i Rękawka.

W tradycji ludowej poniedziałek wielkanocny znany jest jako œmigus-dyngus albo lany poniedziałek. Kiedyœ były to dwa odrębne zwyczaje - œmigus oznaczał smaganie rózgami po nogach i udach, zaœ dyngus - oblewanie wodš i zbieranie datków stanowišcych wielkanocny "okup".

W wielu krajach, także w Polsce, przez długi czas - do XVII wieku - œwiętowano Wielkanoc przez trzy dni. Dyngus trwał dwa. W poniedziałek wielkanocny panowie oblewali wodš panie, a we wtorek wielkanocny, zwany trzecim œwiętem wielkanocnym - panie oblewały panów.

W miastach korzystano ze œmigusa-dyngusa bardzo skromnie, spryskujšc panny najwyżej wodš różanš. Na wsiach w ruch szły wiadra. Przemoczona odzież i mokre włosy œwiadczyły o powodzeniu panny.

Rękawka to polski obyczaj wielkanocny, który kultywowano w Krakowie po œwiętach wielkanocnych. Do tradycji rękawki należało m.in. rzucanie i toczenie jaj, symbolu zmartwychwstania Chrystusa.

Z kolei Emaus to nazwa krakowskiego odpustu, odbywajšcego się w poniedziałek wielkanocny przy klasztorze Norbertanek na Zwierzyńcu, a dokładniej na Salwatorze na prawym brzegu Rudawy, tj. u zbiegu ulic Emaus, œw. Bronisławy i T. Koœciuszki. Tradycyjnie uroczystš sumę odpustowš w poniedziałek wielkanocny odprawia arcybiskup Krakowa.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL