Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kolekcje

Dwa miliony dolarów za polskš zabytkowš monetę

Za 2 mln dolarów sprzedano w Nowym Jorku polskš monetę
Muzeum Narodowe Kraków
100 dukatów z portretem Zygmunta III Wazy, rekordowo wylicytowane w Nowym Jorku, można też obejrzeć w Muzeum Czapskich w Krakowie

Sensację wywołała sprzedaż – za ok. 2 mln dolarów – polskiej monety z 1621 r. z wizerunkiem króla Zygmunta III Wazy. Rekord padł 10 stycznia na aukcji nowojorskiej firmy Triton (www.cng.coins.com). Takš samš monetę możemy obejrzeć w Muzeum Czapskich w Krakowie (oddział Muzeum Narodowego, www.muzeum.krakow.pl).

100 dukatów z portretem Zygmunta III Wazy ma œrednicę 7 cm, waży – 350 gramów. Ryszard Kondrat z Warszawskiego Centrum Numizmatycznego przekonuje, że moneta ta jest uznawana przez międzynarodowych kolekcjonerów za jednš z dziesięciu najpiękniejszych w dziejach ludzkoœci. Jest to dzieło wysoko cenionego na œwiecie medaliera Samuela Ammona. Moneta nigdy nie znajdowała się w obiegu. Została wybita w niewielu egzemplarzach, prawdopodobnie na prezenty od króla dla wpływowych osób.

Ta sama moneta 14 stycznia 2008 r. została sprzedana na aukcji firmy Stack's za ok. 1,4 mln dolarów (cena wyw. 750 tys. dolarów). W nowojorskiej aukcji uczestniczyli wtedy kolekcjonerzy z Polski, ale przegrali rywalizację. Wczeœniej ten sam egzemplarz osišgnšł cenę 120 tys. dolarów podczas licytacji w 1980 r.

RzeŸba Grzegorza Gwiazdy „Rowerek” prezentowana jest w Barcelonie
Museu Europeu d’Art Modern barcelona

Po rekordzie cenowym w 2008 r. na polskim rynku numizmatycznym zapanowała euforia. Antykwariusze twierdzili, że odtšd ceny wyjštkowych polskich monet będš zdecydowanie wyższe, mogš sięgnšć nawet 10 mln dolarów (np. wypowiedŸ antykwariusza Jarosława Nowackiego z Poznania, „Moje Pienišdze", 27 marca 2008 r.).

Dar kolekcjonera

Przespacerujmy się po Pałacu Czapskich w Krakowie. Znajdujš się tam najwybitniejsze na œwiecie zbiory polskich monet i banknotów. Po drugiej wojnie œwiatowej kolekcja Czapskich była niedostępna. W 2013 r. dzięki dotacjom z Unii Europejskiej zakończono generalny remont pałacu. Ekspozycja jest zabezpieczona i skomputeryzowana chyba jak żadna inna w kraju. Jednak fenomen tego miejsca polega na tym, że oryginalne, nastrojowe wnętrza nie zmieniły się od ponad stu lat. Jesteœmy w bogatym arystokratycznym domu. Œciany zakrywajš wysokie na pięć metrów gabloty, które obstalował Emeryk Hutten-Czapski, by pomieœcić swój gigantyczny księgozbiór. Oglšdamy oryginalne kasy pancerne zwieńczone rodzinnymi herbami.

We wnętrzu wystawiono unikatowe numizmaty, militaria, mapy, historyczne papiery wartoœciowe. Sš też rzadkie pasy kontuszowe, które w ostatnich latach osišgajš na krajowych aukcjach wysokie ceny – blisko 200 tys. zł za sztukę.

Od 120 zł rozpocznie się licytacja pierwszego wydania „Sztuki Kochania” Michaliny Wisłockiej
Rara Avis

Kim był twórca kolekcji? Hrabia Emeryk Hutten Czapski (1828–1896) urodził się w Stańkowie (dzisiejsza Białoruœ). Zrobił błyskotliwš karierę w carskiej Rosji. Pomnożył rodzinny majštek, który ostatecznie liczył ok. 40 tys. hektarów ziemi. Z czasem wyprowadził się do Krakowa. Carskie władze pozwoliły mu zabrać do Galicji wyłšcznie polonika. Kolekcjoner musiał pozbyć się rosyjskich numizmatów, które dziœ kosztowałyby fortunę, ponieważ na œwiatowych aukcjach licytowane sš przez rosyjskich miliarderów.

Po œmierci Czapskiego rodzina w 1903 r. przekazała zbiór narodowi. Obiekty z kolekcji Czapskiego sš stałym punktem odniesienia przy wycenach rzadkich polskich numizmatów. Jeœli dana moneta znajduje się w krakowskiej kolekcji, automatycznie ma wyższš cenę. Ale na krajowych aukcjach zdarzajš się też zabytki, jakich Czapski nie zdobył.

Monety dla inwestorów

Antykwarycznym bestsellerem stał się wydany na otwarcie muzeum w 2012 r. dwujęzyczny album „Sto rarytasów numizmatycznych w Muzeum Narodowym w Krakowie". Wstęp napisał ówczesny prezes NBP, prof. Marek Belka.

Branża numizmatyczna to najbardziej stabilna częœć krajowego rynku antykwarycznego. Polskie numizmaty sš chętnie kupowane przez inwestorów, ponieważ charakteryzujš się dużš płynnoœciš, można je sprzedać od ręki. Łatwo je też przechowywać i transportować. Można je kupować i sprzedawać dyskretniej niż obrazy.

Warszawskie Centrum Numizmatyczne (www.wcn.pl) na swojej stronie internetowej udostępniło archiwum zawierajšce ponad 200 tys. transakcji. To bank informacji dla kolekcjonerów i inwestorów.

Boom na polskie numizmaty rozpoczšł się 6 grudnia 2000 r. Wtedy na aukcji w Nowym Jorku rekordowo sprzedano kolekcję Henryka Karolkiewicza. Właœnie w tym czasie gwałtownie rozwijał się internet, dzięki czemu wyniki licytacji zostały natychmiast upowszechnione. Miało to wpływ na wzrost cen. Pamiętajmy, że monet nie wolno samodzielnie czyœcić. Moneta pozbawiona patyny traci wartoœć handlowš. Podobnie nie czyœcimy przeznaczonej na sprzedaż dawnej biżuterii lub sreber stołowych.

Warto zarezerwować czas i gotówkę na aukcję bibliofilskš, jakš 17 lutego organizuje krakowski antykwariat Rara Avis (www.raraavis.krakow.pl). Będš rzadkie zabytki.

Od 8 tys. zł rozpocznie się licytacja ksišżki kucharskiej z 1682 r. krakowskiego kuchmistrza Stanisława Czernieckiego. Oprawa (półskórek złocony) jest wtórna, pochodzi z XIX wieku. Tę wyjštkowo rzadkš ksišżkę nadgryzły korniki.

Ksišżka kucharska za 8 tys. zł

Zawiera ona kilkaset przepisów kulinarnych zgrupowanych w rozdziałach poœwięconych potrawom mięsnym, rybnym i mlecznym (uwzględniono także torty, ciasta, pasztety). Oferowany egzemplarz różni się od opisanego przez słynnego bibliografa Karola Estreichera st – prawdopodobnie dlatego, że w 1682 r. ukazały się dwie różne wersje pierwszego wydania.

Na aukcji Rara Avis zainteresowanie mogš wzbudzić także powojenne białe kruki. Na 140 zł wyceniono pierwsze wydanie (z 1948 r.) powieœci Jerzego Andrzejewskiego „Popiół i diament". Od 120 zł rozpocznie się licytacja wydanej w 1978 r. „Sztuki kochania", kultowego poradnika Michaliny Wisłockiej. Pochodzšce z 1980 r. drugie wydanie tej ksišżki oferowane jest za 80 zł.

Na aukcji pojawi się wiele innych ksišżek z czasów PRL. To sygnał dla właœcicieli powojennych księgozbiorów, żeby nie wyrzucali ich na œmietniki. Ksišżki z tamtych czasów często ulegajš zniszczeniu, ponieważ antykwariusze nie skupujš ich lub płacš po kilkadziesišt groszy (!) nawet za interesujšce tytuły.

Gwiazda w Barcelonie

Tylko do końca stycznia w Museu Europeu d'Art Modern w Barcelonie trwa indywidualna wystawa rzeŸb Grzegorza Gwiazdy (ur. 1984 r.), absolwenta stołecznej ASP. Wystawę dokumentuje bogaty katalog. Kilkanaœcie rzeŸb artysty stale jest wystawianych na ekspozycji w Barcelonie (www.meam.es).

Grzegorz Gwiazda zrobił międzynarodowš karierę. Zwišzany jest z komercyjnymi galeriami m.in. we Włoszech (np. White Room Gallery na Capri) oraz z austriackš Galerie Shloss Wiespach. RzeŸby artysty sprzedawane sš w cenach od 10 tys. do 55 tys. euro.

Do najbardziej znanych jego dzieł należy „Door of creativity" (333 na 220 cm). Kompozycja z bršzu znajduje się w San Cugat w Hiszpanii. Artysta prowadzi zajęcia na uczelniach we Florencji, Barcelonie, w Hongqing w Chinach i Warszawie.

Na krajowych aukcjach rzeŸby nie ma prac najmłodszych twórców. Oferowane sš przede wszystkim dzieła klasyków, np. Magdaleny Abakanowicz, Władysława Hasiora, Barbary Falender. Rekord cenowy należy do Aliny Szapocznikow, której „Ptaka" w 2016 r. kupiono za 1,7 mln zł.

W kraju Grzegorz Gwiazda współpracuje ze stołecznš Galeriš 101 Projekt (www.101projekt.pl). RzeŸby artysty kosztujš tam do 240 tys. zł.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL