Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Dyscyplinarne zwolnienie ciężarnej łatwiejsze w małej firmie

123RF
Pracodawca może rozwišzać umowę o pracę z pracownicš w cišży bez wypowiedzenia z jej winy, jeœli zgodzi się na to reprezentujšcy jš zwišzek zawodowy. Gdy żadna organizacja nie reprezentuje kobiety, nie trzeba nikogo pytać o zgodę w tej sprawie.

Ochronę kobiet w cišży przewiduje art. 177 § 1 kodeksu pracy. Przepis ten stanowi, że pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwišzać umowy o pracę w okresie cišży, a także w czasie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że:

- zachodzš przyczyny uzasadniajšce rozwišzanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy oraz

- reprezentujšca pracownicę zakładowa organizacja zwišzkowa wyraziła zgodę na rozwišzanie umowy.

Z treœci tej regulacji wynika, że w czasie cišży stosunek pracy nie może zostać ani wypowiedziany, ani rozwišzany inaczej jak tylko bez wypowiedzenia z winy pracownicy i po wyrażeniu na to zgody przez organizację zwišzkowš. Zatem przepis ten ustanawia:

- zakaz wypowiadania umowy w okresie cišży,

- zakaz rozwišzania umowy w wyniku upływu w czasie cišży okresu wypowiedzenia dokonanego przed cišżš,

- zakaz rozwišzania umowy o pracę bez wypowiedzenia w okolicznoœciach z art. 53 k.p.,

- dopuszczenie możliwoœci rozwišzania umowy o pracę z kobietš w cišży bez wypowiedzenia z przyczyn zawinionych, wymienionych w art. 52 k.p., po uzyskaniu zgody organizacji zwišzkowej.

Zgoda zwišzku

Rozwišzanie umowy o pracę z przyczyn zawinionych przez pracownicę może mieć miejsce pod warunkiem, że reprezentujšca jš zakładowa organizacja zwišzkowa wyrazi na to zgodę. To szczególny œrodek ochrony ciężarnej, który uniemożliwia pracodawcy zgodne z prawem rozwišzanie umowy o pracę wbrew woli reprezentujšcego pracownicę zwišzku zawodowego. Stanowi to poważne ograniczenie swobody pracodawcy, który musi się ubiegać o zgodę działajšcej u niego organizacji zwišzkowej, aby rozwišzać umowę z przyczyn zawinionych przez kobietę w cišży. Co więcej, musi tę zgodę uzyskać. Nie wystarczy jedynie brak sprzeciwu zwišzku na zawiadomienie o zamiarze rozwišzania umowy o pracę. Pracodawca musi poczekać na stanowisko organizacji.

Zgoda zwišzku zawodowego powinna być przy tym wyraŸna i dotyczyć konkretnej osoby. Nie musi mieć natomiast formy pisemnej, może więc zostać wyrażona także ustnie.

Brak wiedzy o cišży

Pracodawca musi uzyskać zgodę zwišzku przed rozwišzaniem umowy. W praktyce niejednokrotnie zdarza się jednak, że szef nie wie, iż jego pracownica dopuszczajšca się np. ciężkiego naruszenia jej podstawowych obowišzków pracowniczych, jest w cišży i rozwišzuje z niš umowę bez ubiegania się o zgodę reprezentujšcego jš zwišzku zawodowego. W takiej sytuacji należy uznać, że jeœli w chwili rozwišzania umowy o pracę na podstawie art. 52 k.p. ani pracodawca, ani zakładowa organizacja zwišzkowa nie mieli informacji o cišży zwalnianej kobiety, to organizacja może skutecznie wyrazić zgodę również po rozwišzaniu umowy o pracę, jednak nie póŸniej niż do chwili wydania przez sšd orzeczenia w przedmiocie przywrócenia do pracy lub odszkodowania w ewentualnym procesie sšdowym. Tak też wskazywał Sšd Najwyższy w wyroku z 3 czerwca 1998 r. (I PKN 164/98).

Zero organizacji

W praktyce powstały wštpliwoœci, jak powinien postšpić pracodawca, gdy w firmie nie ma zwišzku zawodowego lub gdy istniejšcy zwišzek nie reprezentuje pracownicy, której dotyczy rozwišzanie umowy o pracę. Rozstrzygajšc te wštpliwoœci Sšd Najwyższy stwierdził w uchwale z 18 marca 2008 r. (II PZP 2/08), że w takiej sytuacji dopuszczalne jest rozwišzanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie cišży pracownicy (art. 177 § 1 k.p.).

Oznacza to, że pracodawca samodzielnie podejmuje wówczas decyzję o rozwišzaniu umowy bez wypowiedzenia, bez potrzeby jej konsultacji z innym organem. Stanowi to istotne ułatwienie dla pracodawców, bo nie muszš nigdzie występować o udzielenie zgody na dyscyplinarne rozwišzanie umowy.

Skutki naruszenia zakazu

Naruszenie przepisów dotyczšcych rozwišzywania umowy o pracę z kobietš w cišży powoduje, że w razie wytoczenia przez niš powództwa do sšdu pracy, sšd przywróci jš do pracy lub orzeknie obowišzek zapłaty na jej rzecz odszkodowania w wysokoœci wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Wybór pomiędzy tymi dwoma roszczeniami należy do pracownicy. Może ona też żšdać zasšdzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.

Co istotne, jeœli pracownica w cišży wystšpi o przywrócenie do pracy, to sšd jest właœciwie zwišzany jej roszczeniem. Przywrócenie do pracy nie jest możliwe jedynie wówczas, gdy zachodzš przyczyny z art. 411 k.p., tj. w razie upadłoœci lub likwidacji zakładu pracy (art. 45 § 3 k.p.). Poza tym zasšdzenie odszkodowania w miejsce przywrócenia do pracy jest dopuszczalne zupełnie wyjštkowo wówczas, gdy postępowanie pracownicy, zwolnionej z przyczyn przez niš zawinionych, uniemożliwia przywrócenie jej do pracy z uwagi na treœć art. 8 k.p. Przepis ten przewiduje, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego.

Autor jest sędziš Sšdu Okręgowego w Kielcach

Czego unikać

- rozwišzywania umowy o pracę bez wypowiedzenia bez podawania w piœmie konkretnej przyczyny zwolnienia

- pomijania stanowiska zwišzku zawodowego, jeœli nie wyraził on zgody na dyscyplinarne zwolnienie pracownicy

- zmuszania zwišzku zawodowego do zajęcia stanowiska odnoœnie zwolnienia pracownicy w terminie 3 dni

- odmowy ponownego przyjęcia do pracy pracownicy przywróconej do pracy wyrokiem sšdu

O czym pamiętać

- pracownicę należy pouczyć o prawie złożenia odwołania od rozwišzania umowy o pracę do sšdu pracy

- w razie wadliwego rozwišzania umowy, możliwe jest zawarcie ugody z pracownicš i ustalenie, że do rozwišzania doszło za porozumieniem stron

- można wypowiedzieć umowę o pracę kobiecie w cišży w razie likwidacji lub upadłoœci firmy

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL