Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Zaległy urlop musi się zaczšć przed końcem trzeciego kwartału

123RF
Pozostał niecały tydzień na rozpoczęcie urlopów wypoczynkowych należnych za 2015 rok. Termin, od którego pracodawca powinien udzielić zaległych dni wolnych, musi przypadać najpóŸniej 30 wrzeœnia.

Pracodawca ma jeszcze szansę wysłać na zaległy urlop, najlepiej po uzgodnieniu jego terminu z pracownikiem. Jeœli nie zrobi tego do 30 wrzeœnia, w razie kontroli Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo nałożyć na niego grzywnę.

Graniczna data

W myœl art. 168 kodeksu pracy urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego do końca danego roku należy udzielić pracownikowi najpóŸniej do 30 wrzeœnia następnego roku. Tę możliwoœć wprowadzono od 1 stycznia 2012 r. ustawš z 16 wrzeœnia 2011 r. o redukcji niektórych obowišzków obywateli i przedsiębiorców (DzU z 2011 r. nr 232, poz. 1378), nowelizujšcš poprzednie brzmienie tego przepisu z kodeksu pracy. Zgodnie z nim pracownik miał obowišzek wybrać urlop za rok poprzedni do końca marca następnego roku. Termin ten często okazywał się za krótki i rodził wiele sporów między pracodawcami i zatrudnionymi, dlatego go wydłużono.

Pracodawca musi udzielić pracownikowi urlopu do końca wrzeœnia nawet wtedy, gdy w danym roku urlop nie był ujęty w planie urlopów ani wczeœniej nie uzgodnił jego terminu z pracownikiem.

Do 30 wrzeœnia szef powinien ustalić z podwładnym datę wybrania wakacyjnej zaległoœci. W praktyce uznaje się, że dla zachowania tego terminu wystarczy rozpoczšć urlop tego dnia. Jeżeli jednak pracodawca zgodzi się na rozpoczęcie zaległoœci po tej dacie, robi to na własne ryzyko. W razie kontroli inspekcji pracy takie działanie może ona uznać za naruszenie prawa, nawet gdy przesunięcie terminu nastšpiło na wyraŸnš, umotywowanš proœbę pracownika.

Bez zgody pracownika

W praktyce problem pojawia się, gdy pracownik nie chce iœć na urlop, choć szef informuje go o tym obowišzku. Kodeks pracy nie przyznaje pracodawcy żadnego œrodka przymusu. Sytuacja jest o tyle istotna, że za naruszenie obowišzków zwišzanych z wykorzystaniem zaległych urlopów pracodawcy grozi odpowiedzialnoœć.

Rozstrzygał to Sšd Najwyższy, co zaakceptowała także PIP. W wyroku z 24 stycznia 2006 r. (I PK 124/05) SN stwierdził, że „pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet gdy ten nie wyraża na to zgody". Stanowisko takie wynika z faktu, że prawo do urlopu wypoczynkowego okreœlone jest przepisami o charakterze bezwzględnie obowišzujšcym i to nie tylko w odniesieniu do pracodawcy, ale także do pracownika. Pracownik nie może zrzec się urlopu, a ekwiwalent za niewykorzystany urlop należy się tylko wyjštkowo, w sytuacji wprost okreœlonej w art. 171 k.p., czyli w razie rozwišzania lub wygaœnięcia umowy o pracę. W stosunku do pracownika, który mimo udzielenia mu urlopu odmawia skorzystania z niego, pracodawca może zastosować kary porzšdkowe z kodeksu pracy, czyli naganę lub upomnienie.

Ryzyko pracodawcy

Nieudzielenie pracownikowi urlopu w roku, w którym nabył do niego prawo lub do końca wrzeœnia następnego roku, stanowi istotne naruszenie przepisów. W przypadku kontroli PIP pracodawca musi liczyć się z grzywnš w wysokoœci nawet 30 tys. złotych.

Zasad dotyczšcych wykorzystania zaległego urlopu nie wolno rozumieć w ten sposób, że pracownik może sam udzielić sobie takiego urlopu i po prostu nie przyjœć do pracy. Niewykluczone, że takie zachowanie szef potraktuje jako ciężkie naruszenie podstawowych obowišzków pracowniczych w rozumieniu art. 52 k.p., co może skutkować rozwišzaniem umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Uwaga! Po 30 wrzeœnia, aż do przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy, czyli przez 3 kolejne lata, pracownik może dochodzić go przed sšdem.

Autorka jest radcš prawnym w kancelarii Chajec, Don-Siemion & Żyto

Na żšdanie inaczej

Omówionych zasad, tj. możliwoœci domagania się przez pracodawcę wykorzystania zaległego urlopu, nie stosuje się do tego udzielanego pracownikowi na jego żšdanie zgodnie z art. 1672 k.p. Niewykorzystany urlop na żšdanie traci jednak w następnym w roku swój uprzywilejowany charakter i termin jego wybrania pracownik musi uzgodnić z szefem, np. w planie urlopów. Poglšd taki wyraził m.in. Główny Inspektorat Pracy w piœmie z 7 kwietnia 2008 r. (GIP GPP-110-4560-170/08/PE).

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL