Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Obowišzki pracownika w przypadku choroby na urlopie wypoczynkowym

www.sxc.hu
Pracownik nie może zwlekać z powiadomieniem firmy o swojej chorobie w czasie urlopu. Dzięki temu szef przygotuje się do tego, że konieczny będzie kolejny pozaplanowy wypoczynek.

Urlop nie zacznie się od grypy

ABSENCJA

Choroba pracownika przerywa jego urlop wypoczynkowy. Niedopuszczalne jest, aby szef zgodził się na wakacje w okresie niezdolnoœci podwładnego do pracy.

- Pracownik był na 3-tygodniowym urlopie wypoczynkowym. Nie powiadomił pracodawcy o tym, że na jego poczštku dostał kilkudniowe zwolnienie lekarskie, bo chciał otrzymać 100-proc. wynagrodzenie. Co dalej należy z tym zrobić?

Zgodnie z kodeksem pracy nie jest możliwe jednoczesne pozostawanie na urlopie wychowawczym i na zwolnieniu lekarskim. Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych praw pracowniczych, za które etatowcowi przysługuje wynagrodzenie. Zwolnienie lekarskie zaœ poœwiadcza niezdolnoœć do pracy, a reguły wynagradzania na ZUS ZLA sš inne – zazwyczaj pracownik otrzymuje wtedy 80 proc. wynagrodzenia.

Na temat jednoczesnego przebywania na urlopie i chorobowym orzekał Sšd Najwyższy. W wyroku z 24 lutego 2015 r. (II PK 84/14) uznał, że niedopuszczalne jest wyrażenie zgody przez pracodawcę na urlop wypoczynkowy w okresie niezdolnoœci do pracy. Analogicznie w wyroku z 10 listopada 1999 r. (I PKN 350/99) SN wskazał, że pracodawca nie może skutecznie udzielić urlopu wypoczynkowego pracownikowi niezdolnemu do pracy nawet za jego aprobatš czy na jego proœbę. Niezdolnoœć do pracy wyłšcza możliwoœć korzystania z urlopu zgodnie z jego przeznaczeniem, dlatego udzielenie go w okresie niezdolnoœci do pracy jest prawnie niedopuszczalne. Z przepisów wynika, że niezdolnoœć do pracy wskutek choroby jest w opozycji do zwolnienia urlopowego.

Kodeks pracy w art. 166 stwierdza, że częœci urlopu niewykorzystanej z powodu zwolnienia lekarskiego pracodawca musi udzielić podwładnemu w terminie póŸniejszym. Analogicznie będzie, gdy pracownik rozpoczyna urlop i zachoruje. Pracodawca musi przesunšć wypoczynek na póŸniej.

Artykuł 165 k.p. stanowi, że jeżeli pracownik nie może rozpoczšć urlopu w ustalonym terminie (zaplanowanym w planie urlopów, na podstawie złożonego wniosku za zgodš szefa), przełożony przesuwa go na innš datę. Dotyczy to czasowej niezdolnoœci do pracy wskutek choroby, odosobnienia w zwišzku z chorobš zakaŸnš, urlopu macierzyńskiego, powołania na ćwiczenia wojskowe albo przeszkolenie wojskowe na okres do 3 miesięcy.

Jeżeli zatem pracownik zachorował po starcie długich wakacji i nie powiadomił o tym firmy, nic nie wskóra. Pracodawca i tak wypłaci mu wynagrodzenie za czas choroby w odpowiedniej wysokoœci i tej właœciwej za czas urlopu. Szef ma prawo skorygować wynagrodzenie nawet w następnym miesišcu, bez zgody pracownika. Pamiętać trzeba też o tym, że od kilku miesięcy udzielone pracownikowi zwolnienie lekarskie niemal automatycznie spływa do ZUS. Wielu pracodawców wie więc o niedyspozycji pracownika tuż po jego wyjœciu z gabinetu internisty.

Im szybciej więc niedysponowany powiadomi szefa o chorobie, tym lepiej dla wszystkich. Pracodawca wie, że pracownik uda się jeszcze na jeden pozaplanowy urlop, a ten ma wkrótce szansę na kolejne wolne.

Muszš być wspólne ustalenia

TERMINY

Datę drugiej częœci urlopu trzeba uzgodnić z przełożonym. Samowola pracownika może skończyć się dla niego utratš etatu.

- Czy urlop może zostać udzielony bezpoœrednio po chorobie i np. częœci urlopu?

Tak, nie ma przeszkód, aby tak udzielić urlopu. Niemniej trzeba to każdorazowo uzgodnić z pracodawcš. Może on nie zgodzić się na wolne w tym terminie, jeżeli pracownik będzie niezbędny w firmie. Należy też pamiętać o tym, że szef nie jest zwišzany wnioskiem urlopowym etatowca.

- Czy w takim razie pracownik może sam, bez wiedzy i zgody szefa, przedłużyć z automatu wypoczynek o czas choroby?

Nie. Dla pracownika takie postępowanie może skończyć się nawet zwolnieniem z posady. Nieusprawiedliwiona nieobecnoœć w firmie jest przesłankš ciężkiego naruszenia obowišzków pracowniczych i stanowi podstawę do rozwišzania angażu przez pracodawcę bez wypowiedzenia.

Wštpliwa dyscyplinarka dla szefa za spóŸnione wakacje

ZWOLNIENIA

Należy badać brak regeneracji jako podstawowy cel przerwy w œwiadczeniu pracy, gdy pracownik rozwišzuje angaż z powodu naruszenia wobec niego podstawowych obowišzków.

- Pracownik rozwišzał umowę o pracę na mocy art. 55 kodeksu pracy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Jako powód podał ciężkie naruszenie wobec niego podstawowych obowišzków i zażšdał odszkodowania. Wskazał na odmowę udzielenia mu urlopu wczeœniej niewykorzystanego z powodu choroby. Czy pracownik mógł tak postšpić?

Sšd Najwyższy wyroku z 24 lutego 2015 r. (II PK 84/14) wskazał, że „z samego faktu, iż pracownikowi przysługuje coroczny urlop wypoczynkowy, nie wynika, że odmawiajšc zgody na udzielenie urlopu, pracodawca ciężko naruszył swoje obowišzki. Oceniajšc ciężkoœć naruszenia przez pracodawcę obowišzku udzielenia urlopu pracownikowi, należy więc przy uwzględnieniu, że nie ma on co do zasady wymogu udzielenia go w terminie wskazanym przez pracownika, zbadać, czy pracodawca dopuœcił się naruszenia wobec pracownika z winy umyœlnej lub rażšcego niedbalstwa, ale także stwierdzić, czy odmowa udzielenia urlopu stanowiła realne zagrożenie albo uszczerbek dla istotnego interesu pracownika, w szczególnoœci czy nie spowodowała ona zagrożenia dla procesu pracy z powodu przede wszystkim braku regeneracji sił pracownika, która to regeneracja jest podstawowym celem przerwy w œwiadczeniu pracy w postaci urlopu wypoczynkowego".

Choroba syna nie przesunie wolnego

WYJĽTKI

Kodeks pracy nie nakazuje zmieniać terminu urlopu, gdy to członek rodziny pracownika jest zdrowotnie niedysponowany. Zależy to tylko od dobrej woli zatrudniajšcego.

- Czy zasady dotyczšce przesunięcia urlopu wypoczynkowego stosuje się także do choroby dziecka pracownika?

Nie. Choroba dziecka nie uzasadnia przełożenia urlopu pracownika. Brzmienie art. 166 k.p. jest jasne, precyzyjnie okreœlone i nie pozwala przyjšć interpretacji rozszerzajšcej. Tylko przyczyny wymienione w tym przepisie upoważniajš szefa do udzielenia póŸniej urlopu w niewykorzystanej częœci.

Jeżeli natomiast dziecko pracownika rozchoruje się jeszcze przed startem jego wypoczynku i rodzic dostarczy zwolnienie lekarskie, pracodawca może przesunšć urlop na innš datę, np. przypadajšcš po chorobie syna czy córki. Artykuł 165 k.p. zawiera sformułowanie kluczowe „w szczególnoœci", a zatem nie jest to katalog wyłšczny (zamknięty).

Trzeba oddać pienišdze na wyjazd

WYPŁATA

Przerwa w urlopie może spowodować koniecznoœć zwrotu œwiadczenia urlopowego. Należy się ono tylko za pełny 14-dniowy letni lub zimowy odpoczynek.

- Czy jeœli pracownik zachoruje na urlopie i go przerwie, to przysługuje mu się œwiadczenie urlopowe?

Nie. I dotyczy to zarówno wypłaty œwiadczenia urlopowego wypłacanego z zakładowego funduszu œwiadczeń socjalnych, jak i tego, gdy nie ma funduszu, a szef samodzielnie zdecydował o regulowaniu œwiadczenia. Œwiadczenie urlopowe wypłaca się bowiem za 14 dni urlopu i to przed jego rozpoczęciem. Dlatego przerwa w wypoczynku powoduje koniecznoœć zwrotu œwiadczenia urlopowego.

Wypłacone już œwiadczenie można także zaliczyć na poczet następnego 14-dniowego urlopu. Oczywiœcie pracownik ma prawo nie zgodzić się na oddanie pieniędzy ani nie planować już wypoczynku. W takim przypadku szefowi pozostaje droga sšdowa (jako ostatecznoœć) albo zaliczenie œwiadczenia z 2016 r. jako wypłaconego za rok następny (2017) i za 14-dniowy urlop, który pracownik wykorzysta w kolejnych 12 miesišcach.

Małgorzata Terlikowska odpowiada na pytania czytelników zwišzane z urlopami wypoczynkowymi i przerwami spowodowanymi w nich przez choroby

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL