Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Zatrudnianie obywateli Ukrainy na nowych zasadach

123RF
Od czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy mogš legalnie przebywać w Polsce w ramach ruchu bezwizowego. Od stycznia 2018 r. wejdš natomiast zmiany dotyczšce zatrudnienia sezonowego i procedury oœwiadczeniowej.
Jak wynika z danych statycznych opublikowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w grudniu 2016 r., w dalszym cišgu roœnie udział obywateli Ukrainy w liczbie wydanych zezwoleń na pracę w stosunku do lat ubiegłych (ok. 83 proc. wszystkich wydanych zezwoleń na pracę). Utrzymuje się też ich dominujšcy udział w przypadku oœwiadczeń o zamiarze powierzenia pracy (ok. 96 – 97 proc. wszystkich oœwiadczeń). Obecnie polski pracodawca, który chce powierzyć pracę osobie pochodzšcej z Ukrainy, musi mieć pewnoœć, że cudzoziemiec posiada prawo do wykonywania pracy oraz legalnego pobytu w Polsce. Utrata jednego z tych tytułów powoduje, że dalsze zatrudnianie Ukraińca nie jest możliwe. Przedsiębiorcy, który zatrudni takiego pracownika bez wymaganych zezwoleń, grożš dotkliwe sankcje – nawet kara ograniczenia wolnoœci.

Legalny pobyt w Polsce

Prawo legalnego pobytu w celu wykonywania pracy w Polsce posiada obywatel Ukrainy, który uzyskał wizę pracowniczš, posiada zezwolenie na pobyt albo przebywa w Polsce w ramach ruchu bezwizowego >patrz ramka.
Pracodawca zatrudniajšcy obywatela Ukrainy ma obowišzek zażšdać od niego okazania dokumentu uprawniajšcego do legalnego pobytu w Polsce przed dopuszczeniem go do pracy. Jego kopię musi przechowywać przez cały okres powierzania pracy. Na przedsiębiorcy cišży również obowišzek bieżšcego sprawdzania aktualnoœci dokumentów pobytowych cudzoziemca. Takim dokumentem może być kopia paszportu  ze stampilš potwierdzajšcš przekroczenie granicy (w przypadku ruchu bezwizowego) lub kopia wizy albo też kopia karty pobytu wydanej w zwišzku z uzyskaniem zezwolenia pobytowego.

Zezwolenie na pracę...

Obywatel Ukrainy, który chce œwiadczyć w Polsce pracę, co do zasady, musi posiadać – oprócz prawa pobytu – przede wszystkim uprawnienie do wykonywania pracy. Takie prawo gwarantuje m.in. zezwolenie na pracę. Wydaje się je na wniosek pracodawcy, na czas okreœlony, nie dłuższy niż 3 lata i może być przedłużane. Zezwolenie wydaje wojewoda właœciwy ze względu na miejsce, gdzie ma być œwiadczona praca.

... lub jego alternatywa

Polskie przepisy prawa przewidujš jednak pewne ułatwienia zwišzane z legalizacjš pracy dla obcokrajowców pochodzšcych m.in. z Ukrainy. Takš osobę można zatrudnić w oparciu o zarejestrowane oœwiadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi w ramach tzn. procedury oœwiadczeniowej. Pracodawca rejestruje je w powiatowym urzędzie pracy właœciwym dla miejsca jego siedziby. Nie musi już wtedy wnioskować o zezwolenie na pracę. Ważne jednak, że praca na podstawie zarejestrowanego oœwiadczenia jest ograniczona czasowo. Łšczny okres zatrudnienia cudzoziemca na podstawie oœwiadczenia nie może przekraczać 6 miesięcy w cišgu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby zarejestrowanych oœwiadczeń i liczby podmiotów powierzajšcych mu wykonywanie pracy. Jeœli przedsiębiorca będzie chciał zatrudniać pracownika po upływie tego okresu, bez robienia przerwy w zatrudnieniu, musi uzyskać – przed upływem wskazanego okresu 6 miesięcy, zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania u niego pracy. Oœwiadczenie uzyskuje się dużo szybciej niż zezwolenie na pracę, dlatego pracodawcy często korzystajš z tej uproszonej możliwoœci legalizacji pobytu. Rejestracja oœwiadczenia może się odbyć w zasadzie z dnia na dzień. Teoretycznie na wydanie zezwolenia na pracę czeka się – zgodnie z przepisami – miesišc. Jednak w praktyce, z uwagi na liczbę składanych obecnie wniosków, trwa to o wiele dłużej – nawet do czterech, pięciu miesięcy.

Nowoœci od stycznia 2018 r.

1 sierpnia 2017 r. Prezydentowi RP podpisał ustawę z 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (czeka na publikację w Dzienniku Ustaw, co ma nastšpić najpóŸniej 21 sierpnia br.). Wprowadza ona zmiany w zakresie zatrudniania cudzoziemców, celem których jest wyeliminowanie nadużyć, do jakich dochodzi obecnie w zwišzku z wykonywaniem pracy krótkoterminowej. Większoœć z nich wejdzie w życie 1 stycznia 2018 r.

Zezwolenie na pracę sezonowš

Nowelizacjš zostanie wprowadzony nowy typ zezwolenia – na pracę sezonowš. Wydawać je będzie starosta na okres do 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Tego rodzaju zezwolenie będš mogli uzyskać cudzoziemcy majšcy zostać zatrudnieni przy wykonywaniu prac uzależnionych od zmiany pór roku, tj. prac w sektorach, w których zwiększone zapotrzebowanie na pracowników jest zwišzane z konkretnym okresem w roku ze względu na powtarzajšce się wydarzenia lub typy wydarzeń podlegajšce uwarunkowaniom sezonowym. Przykładowo sš to sektory zwišzane z rolnictwem, ogrodnictwem czy turystykš. W rozporzšdzeniu ministra właœciwego do spraw pracy wskazane majš zostać szczegółowe działania zgodnie z podklasami Polskiej Klasyfikacji Działalnoœci. Tylko praca w wyznaczonych podklasach będzie objęta zezwoleniem na pracę sezonowš. Co do zasady pracodawca wnioskujšcy o tego typu zezwolenie będzie musiał uzyskać informację starosty o braku możliwoœci zaspokojenia swoich potrzeb kadrowych w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujšcych pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy (tzw. test rynku pracy). Przewidywane jest jednak utrzymanie dla obywateli wybranych państw zwolnienia. Lista państw, których obywatele będš objęci preferencjami, zostanie okreœlona w drodze rozporzšdzenia wydanego przez ministra właœciwego do spraw pracy. Planuje się zastosowanie ułatwień dla obywateli szeœciu państw, w tym Ukrainy, dla których obecnie stosuje się procedurę oœwiadczeniowš. Zmieniš się również przepisy ogólne dla wszystkich typów zezwoleń na pracę, nie tylko na pracę sezonowš. Wprowadzone majš zostać m.in. przepisy ułatwiajšce pozyskiwanie przez wojewodów z ZUS i administracji skarbowej oraz od PIP i Straży Granicznej danych mogšcych służyć do oceny, czy wniosek o zezwolenie nie jest składany dla pozoru.

Procedura oœwiadczeniowa

Zacznie również obowišzywać nowa formuła oœwiadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Tak jak dotychczas, obcokrajowiec będzie mógł wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę w zwišzku z oœwiadczeniem o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (lub kilkoma takimi oœwiadczeniami) przez okres nieprzekraczajšcy łšcznie 6 miesięcy w cišgu kolejnych 12 miesięcy. Jednak od 1 stycznia 2018 r. wprowadzona zostanie możliwoœć, której dotychczas nie było – możliwoœć odmowy wpisania takiego oœwiadczenia do ewidencji. ? masz pytanie, wyœlij e-mail: tygodnikpraca@rp.pl

Zdaniem autorki

Katarzyna Gospodarowicz, radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zajšc (SDZLEGAL SCHINDHELM) Procedura oœwiadczeniowa w obecnej formie jest bardzo elastyczna. Co do zasady nie przewiduje specjalnych warunków rejestracji oœwiadczenia. W celu dokonania rejestracji nie trzeba przedkładać żadnych dokumentów. Brak okreœlonych warunków rejestracji oœwiadczenia i wyraŸnych przepisów przewidujšcych możliwoœć odmowy rejestracji powoduje, że coraz większa liczba oœwiadczeń jest składana dla pozoru. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizujšcej podkreœlano, że powiatowe urzędy pracy sygnalizujš, iż dochodzi nawet do takich przypadków, gdy oœwiadczenia o zamiarze powierzenia pracy sš składane np. przez bezrobotnych, bezdomnych, osoby nieuzyskujšce żadnych dochodów z działalnoœci gospodarczej. Składajšcy oœwiadczenia pozorne czyniš to zapewne w celu uzyskania korzyœci majštkowej, a znaczna częœć cudzoziemców korzystajšcych z takich oœwiadczeń korzysta z nich wyłšcznie w celu uzyskania prawa wjazdu i pobytu na terenie Polski czy póŸniej przedostaniu się do strefy Schengen. Podobne nadużycia występujš w sprawach zezwoleń na pracę. Obowišzujšce przepisy nie dajš podstaw do odmowy wydania zezwolenia na pracę nawet wtedy, gdy okolicznoœci jednoznacznie wskazujš, że nie będzie ono miało zwišzku z rzeczywiœcie wykonywanš pracš. Nowelizacja ma to zmienić.

Zdaniem autorki

Marta Macyszyn, radca prawny w Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zajšc (SDZLEGAL SCHINDHELM) Przesłanki negatywne, które uzasadniš od 1 stycznia 2018 r. odmowę zarejestrowania oœwiadczenia, będš dotyczyć karalnoœci podmiotu powierzajšcego wykonywanie pracy oraz przekroczenia limitu przyjmowanych oœwiadczeń, jeœli został on okreœlony. Ponadto oœwiadczenie może nie zostać wpisane do ewidencji, jeżeli urzšd uzna, że zostało ono złożone dla pozoru lub będzie wykorzystane przez cudzoziemca w innym celu niż wykonywanie pracy dla danego pracodawcy. Tutaj również proponuje się wprowadzenie przepisów ułatwiajšcych pozyskiwanie przez PUP z ZUS i administracji skarbowej danych mogšcych służyć do oceny, czy oœwiadczenie nie jest składane dla pozoru.

Nowa opcja – ruch bezwizowy

Możliwoœć legalnego pobytu w Polsce przez Ukraińców w ramach ruchu bezwizowego została zagwarantowana tej grupie cudzoziemców dopiero w ostatnim czasie. Ruch bezwizowy pomiędzy państwami obszaru Schengen a Ukrainš został wprowadzony 11 czerwca 2017 r. Obywatele Ukrainy, posiadajšcy paszporty biometryczne, mogš przekraczać granice bez koniecznoœci posiadania wizy. Co jest jednak istotne, okres pobytu na terytorium państw obszaru Schengen w ramach ruchu bezwizowego nie może przekroczyć 90 dni w cišgu każdego 180-dniowego okresu (liczy się łšczny okres pobytu na terytorium wszystkich państw Schengen, w tym Polski). Okres ten zlicza się na podstawie stampili, które wbijane sš do paszportu na granicy. Przekroczenie tego okresu, choćby o jeden dzień, powoduje, że pobyt na terenie RP staje się nielegalny. Podobne uprawnienia uzyskali obywatele Gruzji, którzy od 28 marca 2017 r. mogš korzystać na terenie Unii Europejskiej z ruchu bezwizowego.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL