Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Niewłaściwa reprezentacja pracodawcy a wypowiedzenie umowy

123RF
Gdy występuje wštpliwoœć, czy wypowiedzenia dokonała osoba lub organ nieuprawniony do reprezentacji pracodawcy, nie dochodzi do nieważnoœci czynnoœci prawnej. Zasadš prawa pracy jest bowiem skutecznoœć jednostronnych czynnoœci rozwišzujšcych, bez względu na ich wadliwoœć podmiotowš.

Tak stwierdził Sšd Najwyższy w wyroku z 8 grudnia 2016 r., II PK 271/15.

Powódka była w stosunku zatrudnienia z pozwanym urzędem X. Dyrektor departamentu i powódka mieli odmienne zdanie co do sposobu wykonywania obowišzków służbowych. Dyrektor wydawał powódce polecenia na piœmie, gdyż nie wykonywała ona jego poleceń ustnych.

Kilka miesięcy przed rozwišzaniem z niš stosunku pracy, dyrektor wielokrotnie polecał powódce przekazania naczelnikowi wydziału oryginałów pism, prowadzonej korespondencji oraz spraw toczšcych się w wydziale we wczeœniejszym okresie, kiedy to powódka była jego naczelnikiem. W zwišzku z brakiem reakcji powódki, dyrektor zażšdał od niej na piœmie natychmiastowego przekazania naczelnikowi dokumentów, które były w jej posiadaniu, bez względu na ich charakter. Powódka nie wykonała również tego polecenia. W tym okresie, pomimo zapewnień o terminowym wykonaniu powierzonej pracy, powódka nie wykonała polecenia służbowego w wyznaczonym czasie. Ponadto powódka lekceważšco traktowała swojš przełożonš i nie chciała z niš omawiać spraw; często się spóŸniała i nie usprawiedliwiała spóŸnień.

Na skutek tego urzšd X rozwišzał z powódkš umowę o pracę. Wypowiedzenia umowy o pracę w imieniu urzędu X dokonał jego dyrektor generalny, który był zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartš pomiędzy nim a prezesem Rady Ministrów.

Powódka wniosła pozew do sšdu żšdajšc w szczególnoœci odszkodowania z tytułu nieważnego rozwišzania stosunku pracy, gdyż jej zdaniem dyrektor generalny nie był uprawniony do wypowiedzenia jej stosunku pracy po upływie 6 miesięcy od jego zatrudnienia na tym stanowisku, o czym stanowić miał wówczas obowišzujšcy art. 144a w zw. z art. 41 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (DzU 1999, nr 49, poz. 483; „ dalej: ustawa z 18 grudnia 1998 r.). Zgodnie z tymi przepisami, jeœli było to uzasadnione potrzebami urzędu, prezes Rady Ministrów zawierał umowę o pracę na wniosek właœciwego ministra, po zasięgnięciu opinii szefa Służby Cywilnej, z osobš nie będšcš członkiem korpusu służby cywilnej; umowa ta zawierana była na czas nieokreœlony, do dnia obsadzenia tego stanowiska w drodze konkursu, nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy. Z tego tytuły powódka wywodziła nieważnoœć złożonego jej wypowiedzenia umowy o pracę z powołaniem się na art. 58 § 1 k.c.

Sšd I instancji uznał, że dyrektor generalny urzędu X był umocowany do dokonywania czynnoœci z zakresu prawa pracy. Uznał także, że ww. wypowiedzenie było skuteczne.

Sšd II instancji stanšł na stanowisku, iż wypowiedzenie umowy o pracę powódce było skuteczne, mimo że nastšpiło po upływie 6-miesięcznego okresu zatrudnia dyrektora generalnego urzędu X. Brak było bowiem podstaw do uznania, że dokonana czynnoœć prawna z zakresu prawa pracy jest nieważna z mocy prawa. Sšd ten oddalił apelację powódki.

Powódka wniosła skargę kasacyjnš zarzucajšc w szczególnoœci naruszenie art. 144a w zw. z art. 41 ustawy z 18 grudnia 1998 r. SN skargę kasacyjnš oddalił.

Komentarz eksperta

Dobrawa Szymlik-Aksamit, LL.M., radca prawny w warszawskim biurze Rödl & Partner

Komentowany wyrok SN został wydany w oparciu o jednš z najistotniejszych i charakterystycznych zasad prawa pracy, tj. wzruszania skutków prawnych wadliwego rozwišzania stosunku pracy wyłšcznie na żšdanie pracownika – w drodze sšdowej (tzw. zasada skutecznoœci jednostronnych czynnoœci pracodawcy rozwišzujšcych stosunek pracy).

Zgodnie z art. 31 k.p. za pracodawcę będšcego jednostkš organizacyjnš, także nieposiadajšcš osobowoœci prawnej, czynnoœci w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarzšdzajšcy tš jednostkš albo inna wyznaczona do tego osoba. W zwišzku z tym w omawianej sprawie do dokonywania czynnoœci z zakresu prawa praca w imieniu urzędu X jako pracodawcy uprawniony był niewštpliwie jego dyrektor generalny.

Wštpliwoœci powódki w zakresie jego upoważnienia budził nie sam fakt, że dyrektor generalny urzędu ma prawo podejmować czynnoœci w zakresie prawa pracy lecz to, że dyrektor generalny urzędu X, nie będšcy członkiem korpusu służby cywilnej, w chwili złożenia jej wypowiedzenia umowy o pracę był zatrudniony w tym urzędzie już ponad 6 miesięcy. W tym dopatrywała się nieważnoœci złożonego jej wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p.

Zgodnie z art. 58 § 1 k.c. nieważnoœciš dotknięte sš czynnoœci sprzeczne z ustawš albo majšce na celu jej obejœcie. Nie sposób jednak stwierdzić, że dokonanie czynnoœci prawnej, jakš jest wypowiedzenie umowy o pracę uregulowanej w kodeksie pracy, jest sprzeczna z ustawš.

Ponadto zgodnie z fundamentalnš zasadš prawa pracy wzruszanie skutków prawnych wadliwego rozwišzania stosunku pracy możliwe jest wyłšcznie na drodze sšdowej, której uruchomienie następuje przez odwołanie się pracownika do sšdu pracy (SN wyrok z 13 grudnia 1996 r., I PKN 41/96). Zasadę tę wyraża w szczególnoœci art. 45 § 1 k.p.. Zgodnie z nim w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreœlony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sšd pracy – stosownie do żšdania pracownika – orzeka o bezskutecznoœci wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwišzaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

W zwišzku z tym ewentualnš wadliwoœć wypowiedzenia umowy o pracę z tytułu braku umocowania osoby dokonujšcej w imieniu pracodawcy należy rozważać w kategorii naruszenia przepisów o wypowiadaniu umowy o pracę, o której mowa w art. 45 § 1 k.p. Daje ona podstawę do żšdania przez pracownika uznania takiego wypowiedzenia za bezskutecznie względnie żšdania przywrócenia do pracy albo odszkodowania.

Potwierdza to także stanowisko SN wyrażone w wyroku z 16 maja 1997 r., I PKN 170/97, zgodnie z którym wadliwoœć formalna lub materialna wypowiedzenia umowy o pracę nie skutkuje bezwzględnš nieważnoœciš czynnoœci prawnej.

Na marginesie SN wskazał, że niewłaœciwa reprezentacja pracodawcy jedynie wyjštkowo może skutkować sankcjš nieważnoœci, gdy rozwišzanie umowy o pracę nastšpiło niezgodnie z wolš pracodawcy i nie zostało przez niego potwierdzone (wyrok SN z 9 maja 2006 r., II PK 270/05).

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL