Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Przywrócenie odwołanego członka zarzšdu tylko wyjštkowo

123RF
W przypadku rozwišzania umowy o pracę z odwołanym członkiem zarzšdu nie jest wykluczone jego roszczenie o przywrócenie do pracy.

Takie stanowisko zajšł Sšd Najwyższy w uchwale z 16 maja 2012 r. (III PZP 3/12).

Stan faktyczny

Do Sšdu Najwyższego zostało skierowane pytanie o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego – czy odwołanemu członkowi zarzšdu, zatrudnionemu w charakterze pracownika na podstawie umowy o pracę, którš rozwišzano niezgodnie z prawem, służy roszczenie o przywrócenie do pracy.

Rozstrzygnięcie sšdów

SN orzekł, że odwołanemu członkowi zarzšdu teoretycznie może przysługiwać roszczenie o przywrócenie do pracy, ponieważ żaden przepis tego nie wyłšcza. Może to jednak zostać uznane za niecelowe, bioršc pod uwagę brak możliwoœci faktycznego wykonywania obowišzków pracowniczych, polegajšcych na zarzšdzaniu (w zwišzku z odwołaniem z zarzšdu).

Zdaniem eksperta

Robert Stępień, prawnik w kancelarii Raczkowski Paruch

Ponieważ odwołanie z zarzšdu pozbawia pracownika możliwoœci wykonywania obowišzków pracowniczych (polegajšcych na zarzšdzaniu), w orzecznictwie SN dominuje poglšd, że takiemu pracownikowi nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy (np. wyroki SN z 17 sierpnia 2006 r., III PK 53/06 oraz z 6 maja 2009 r., II PK 285/08). Z drugiej jednak strony odwołanie członka zarzšdu nie pozbawia go roszczeń ze stosunku pracy (art. 203 § 1 k.s.h. oraz art. 370 § 1 k.s.h.) – na tej podstawie formułowany jest poglšd przeciwny, że roszczenie o przywrócenie do pracy nie jest wyłšczone (np. postanowienie z 12 sierpnia 2009 r., II PZP 8/09, oraz wyrok z 2 grudnia 2010 r., II PK 131/10).

W komentowanej uchwale SN orzekł, że odwołanemu członkowi zarzšdu przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy, ponieważ żaden przepis tego nie wyłšcza. Podkreœlił jednak, że z racjonalnego punktu widzenia niepożšdane jest kreowanie stosunku pracy, w którym obowišzki pracownicze nie mogš być wykonywane. Dlatego w takich przypadkach uzasadnione jest zasšdzenie odszkodowania w miejsce roszczenia o przywrócenie do pracy (na podstawie art. 45 § 2 k.p.). SN zwrócił wprawdzie uwagę, że przepis ten nie dotyczy pracowników szczególnie chronionych. Niemniej jednak również w takich przypadkach możliwe jest zasšdzenie odszkodowania, jeżeli sšd uzna, że przywrócenie do pracy jest nieuzasadnione, z powołaniem się na art. 4771 k.p.c. (w zwišzku z art. 8 k.p.).

W praktyce, aby uniknšć powyższych wštpliwoœci, rekomendowanym rozwišzaniem jest unikanie w przypadku pracowników powoływanych do zarzšdu umów na czas nieokreœlony i zawieranie umów terminowych (przed 22 lutego 2016 r. najbardziej popularne były umowy na czas wykonania okreœlonej pracy, które jednak zostały usunięte z katalogu umów o pracę), z powołaniem się na okolicznoœci wyłšczajšce zastosowanie ograniczeń dotyczšcych zawierania umów na czas okreœlony. W œwietle znowelizowanych przepisów ograniczeniom tym nie podlega w szczególnoœci umowa na czas okreœlony zawierana „na czas kadencji". Korzystanie z tego wyłšczenia jest jednak o tyle problematyczne, że kadencja nie zawsze pokrywa się z realnym czasem pełnienia funkcji (co ma miejsce w szczególnoœci właœnie w przypadku wczeœniejszego odwołania członka zarzšdu).

W mojej ocenie, bioršc pod uwagę cel umowy (zawieranej „na czas kadencji"), nie ma przeszkód, aby jej termin końcowy okreœlić jako koniec kadencji albo zakończenie pełnienia funkcji (w zależnoœci od tego, co nastšpi wczeœniej). Literalne brzmienie przepisu może jednak budzić wštpliwoœci, skoro mowa jest w nim o umowie „na czas kadencji", a nie „na czas pełnienia funkcji". Aby tych wštpliwoœci uniknšć, można rozważyć powołanie się w takim przypadku na inny wyjštek – „obiektywne przyczyny leżšce po stronie pracodawcy" – i na tej podstawie zawrzeć umowę na czas pełnienia funkcji, która nie będzie podlegać ograniczeniom dotyczšcym umów terminowych.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL