Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Jak zarzšdzać wydatkami

Planowane sš korzystne zmiany w przepisach dla dłużników

Planowane zmiany poprawiš sytuację dłużników zaskakiwanych przedawnionymi długami.
AdobeStock
Nie będzie można dochodzić przedawnionych długów.

Teoretycznie wszystkie zobowišzania ulegajš kiedyœ przedawnieniu. Jednak w praktyce każdego roku Polacy płacš przeterminowane długi sprzed kilkunastu lat. Taki jest rezultat skupowania roszczeń przez nieuczciwe firmy windykacyjne. Masowo wykupujš one nieważne zobowišzania wykorzystujšc niewiedzę dłużników.

Już wkrótce ten proceder może zostać ukrócony. Ministerstwo Sprawiedliwoœci przygotowało nowelizację Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw, w tym Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o prawach konsumenta. Nie będzie można dochodzić przeterminowanych należnoœci, a okres ich przedawnienia zostanie skrócony z 10 do 6 lat.

Na granicy prawa

Proponowane zmiany będš korzystne dla dłużników. Ich celem jest również zachęcenie wierzycieli do szybszego dochodzenia roszczeń. Nowelizacja została przyjęta przez rzšd w styczniu. Teraz wszystko w rękach posłów. Ustawa jest po pierwszym czytaniu.

Ministerstwo Sprawiedliwoœci uzasadnia zmianę przepisów koniecznoœciš wyeliminowania patologii. Przedawnione roszczenia sš skupowane przez spółki windykacyjne od firm ubezpieczeniowych, telekomunikacyjnych i banków. Następnie firmy te wnoszš o wydanie nakazu zapłaty, korzystajšc z postępowania elektronicznego, które nie wymaga udziału dłużnika. Zazwyczaj dowiaduje się on o postępowaniu w momencie otrzymania nakazu zapłaty. W najtrudniejszej sytuacji sš osoby starsze, które często nie wiedzš o przysługujšcych im prawach.

Do redakcji zgłosiła się pani Joanna, która kilka tygodni temu dostała wyrok sšdu. Wynika z niego, że ma zapłacić 1000 zł plus odsetki z tytułu niezapłaconych faktur na rzecz firmy telekomunikacyjnej. Tymczasem chodzi o zadłużenie z 2006 r., które zgodnie z prawem się przedawniło.

Takich sytuacji jest wiele. Często chodzi o stare, niezapłacone rachunki, o istnieniu których dawno zapomnieliœmy i nie mamy już żadnych dokumentów. Wiele osób po otrzymaniu nakazu zapłaty liczy na to, że sprawa się jakoœ wyjaœni, bo nastšpiło przedawnienie. Niestety, tak się nie stanie bez wniesienia tzw. zarzutu przedawnienia.

Po planowanych zmianach sšd będzie musiał z urzędu ustalić, czy roszczenie nie jest przedawnione; jeœli tak – oddali powództwo. Skrócone zostanš terminy przedawnienia roszczeń majštkowych z 10 do 6 lat. Skróceniu do 6 lat ulegnie też termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sšdu lub w wyniku ugody zawartej przed mediatorem.

Projekt proponuje też zmiany dotyczšce poczštku i końca biegu przedawnienia. Teraz zakończeniem biegu przedawnienia ma być ostatni dzień roku kalendarzowego.

Kolejne zmiany dotyczš egzekucji komorniczej. Od wrzeœnia 2016 r. komornik może zajšć rachunek bankowy drogš elektronicznš. Banki sš więc zobowišzane do bezzwłocznego przekazania zajętej kwoty komornikowi, co uniemożliwia często obronę, nawet jeœli roszczenie jest przedawnione.

Teraz posiadacz rachunku zostanie powiadomiony przez bank o zajęciu rachunku, a zajęta kwota trafi na konto po upływie 14 dni. W tym czasie będzie można wnieœć powództwo o pozbawienie wykonalnoœci tytułu wykonawczego. Zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwoœci proponowane zmiany naprawiš instytucję przedawnienia i pozytywnie wpłynš na funkcjonowanie sšdów; będzie trafiać do nich mniej spraw dotyczšcych przedawnionych roszczeń.

A jak proponowane zmiany oceniajš sędziowie? Zdaniem prawników ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, beneficjentami zmian będš głównie przedsiębiorcy.

– Pozytywnie oceniamy skrócenie z 10 do 6 lat ogólnego terminu przedawnienia roszczeń oraz terminu przedawnienia roszczeń stwierdzonych m.in. orzeczeniem sšdu – podkreœla sędzia Bartłomiej Przymusiński ze Stowarzyszenia Iustitia. – Podzielamy też argumenty odwołujšce się do potrzeby zmobilizowania stron do szybszego dochodzenia roszczeń. Naszym zdaniem beneficjentami tych zmian będš jednak głównie przedsiębiorcy, gdyż roszczenia konsumentów przeciwko nim przedawniš się w skróconym terminie szeœciu lat, natomiast przedsiębiorców przeciwko konsumentom przeterminujš się w niezmienionym trzyletnim terminie.

Zdaniem Bartłomieja Przymusińskiego proponowane zmiany nie wpłynš więc na poprawę sytuacji konsumentów. Nie wyłšczajš bowiem możliwoœci skutecznego przelewu przedawnionej wierzytelnoœci i możliwoœci prowadzenia zgodnej z prawem windykacji pozasšdowej.

Opinia

Michał Kwieciński, adwokat, Ršczkowski Kwieciński Adwokaci

W projekcie powraca się do idei, by to sšd z własnej inicjatywy badał, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu. Zmniejszeniu, z 10 do 6 lat, ulegnie też tzw. podstawowy termin przedawnienia. Bez zmian pozostanie w przypadku roszczeń zwišzanych m.in. z prowadzeniem działalnoœci gospodarczej. Zmieni się także termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem lub ugodš sšdowš. Do tej pory wynosił 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, teraz zostanie skrócony do 6 lat. Jak wskazujš twórcy projektu, to wystarczajšcy okres dla wierzyciela, aby podjšł czynnoœci zmierzajšce do egzekucji. Projektowane rozwišzania przyczyniš się do zdyscyplinowania wierzycieli i szybszego podejmowania działań w celu wyegzekwowania należnoœci. Ale negatywnie ocenić należy zakaz dochodzenia roszczeń przedawnionych. Proponowane zmiany stojš w sprzecznoœci z zasadš kontradyktoryjnoœci procesu cywilnego i bezstronnoœci sšdu. Zamiast obiektywnej oceny dowodów sšd zobowišzany będzie do badania okolicznoœci uzasadniajšcych oddalenie powództwa.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL