Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

Rocznica śmierci Pyjasa

Stanisław Pyjas
Fotorzepa, Piotr Guzik
W Krakowie rozpocznš się dziœ uroczystoœci upamiętniajšce 40-lecie œmierci Stanisława Pyjasa.

- Pragnšc uczcić pamięć naszego starszego Kolegi, poległego o wolnš, demokratycznš Polskę oraz studentów, walczšcych z systemem komunistycznym - Niezależne Zrzeszenie Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego zaprasza na obchody 40. rocznicy œmierci Stanisława Pyjasa – informuje NZS UJ.

Dziœ zaprasza na wykład dr, hab. Henryka Głębockiego zatytułowany: „Morderstwo Stanisława Pyjasa oraz poczštki niezależnego ruchu studenckiego", który odbędzie się w Collegium Witkowskiego, Instytut Historii UJ przy ul. Gołębiej 13 w Krakowie o godz. 16. A o godz. 18 złożone zostanš kwiaty pod płytš pamięci Stanisława Pyjasa przy ul. Szewskiej 7.

To w bramie tej kamienicy znaleziono zwłoki Stanisława Pyjasa, studenta V roku filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, który ze względu na swojš działalnoœć w studenckich kręgach opozycyjnych stał się celem Służb Bezpieczeństwa znaleziono 7 maja 1977 roku.

Następnego dnia prokuratura przedstawiła w lokalnej prasie opinię, iż Pyjas, będšc pod wpływem alkoholu, spadł ze schodów i na skutek doznanych obrażeń głowy zmarł, udusiwszy się własnš krwiš.

Dla przyjaciół i znajomych studenta oficjalna wersja była niewiarygodna. Wiedzieli, że Służba Bezpieczeństwa interesowała się ich kolegš, œledziła go. Stanisław Pyjas był współpracownikiem Komitetu Obrony Robotników.

21 kwietnia 1977 roku Pyjas razem z kilkoma kolegami ze studiów zawiadomił prokuraturę o anonimach z pogróżkami, które otrzymywali. Tuż przed œmierciš student został pobity.

Podjęte w 1977 roku œledztwo zostało umorzone.W czerwcu 1991 roku wznowiono je. Ustalono wówczas, że przyczynš œmierci Pyjasa było œmiertelne pobicie. Minister spraw wewnętrznych Andrzej Milczanowski nie zgodził się jednak na ujawnienie danych o tajnych współpracownikach SB i w paŸdzierniku 1992 roku œledztwo ponownie umorzone z powodu niemożnoœci wykrycia sprawców.

Podejmowane w następnych latach œledztwa nie przynosiły przełomu w sprawie i były umarzane przede wszystkim z przyczyn formalno-prawnych. W 2001 roku sšd w Krakowie skazał na dwa lata więzienia w zawieszeniu dwóch byłych funkcjonariuszy MO i SB, oskarżonych o utrudnianie w 1977 roku œledztwa w sprawie œmierci Pyjasa, chodziło o ukrywanie przed prokuraturš informacji dotyczšcych zaangażowania SB w sprawę.

Od 2008 roku trwa już pište œledztwo w tej sprawie. Prowadzi krakowski IPN. W kwietniu 2010 r. ekshumowano szczštki Pyjasa. Domagała się tego częœć jego rodziny, która brała pod uwagę wersję mówišcš o zabójstwie strzałem w głowę, ale œladów postrzału nie stwierdzili biegli po ekshumacji.

Tydzień po œmierci Pyjasa w Krakowie powstał Studencki Komitet Solidarnoœci - pierwsza tego typu organizacja w bloku wschodnim. W najbliższš sobotę zostanie uroczyœcie skwer im. SKS. przy Błoniach, niedaleko Domu Studenckiego Żaczek. W uroczystoœci weŸmie udział prezydent Andrzej Duda.

Przyjaciele Stanisława Pyjasa m.in. Bronisław Wildstein chcš, by w przyszłym roku na tym skwerze stanšł pomnik studenta. - W tej chwili dopiero pracujemy nad tym, żeby stworzyć regulamin konkursu, ale już niedługo to ruszy i pomnik stanie na skwerze naprzeciw Żaczka- zapowiedział Wildstein w Radiu Kraków.

A Bogusław Sonik dodał, że będzie to posšg upamiętniajšcy postać Stanisława Pyjasa. Organizacjš konkursu na posšg - zgodnie z decyzjš Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - ma się zajmować Centrum RzeŸby Polskiej w Orońsku.

Budowa monumentu ma być realizowana wspólnie z Urzędem Miasta Krakowa. Bogusław Sonik dodał, że „w poprzednim budżecie państwa Senat wprowadził poprawkę do budżetu przeznaczajšc pienišdze na budowę pomnika Stanisława Pyjasa, poprawka została przyjęta przez wszystkie ugrupowania".

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL