Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

Zniknš komunistyczne pomniki

Komunistycznych monumentów jest w Polsce jeszcze ok. 500. Na zdjęciu pomnik w Olsztynie.
Serdelll/Wikimedia Commons
Z przestrzeni publicznej zniknš pomniki sławišce komunizm. Przewiduje to projekt, który powstał w Senacie.

Jednš z najbardziej charakterystycznych budowli w centrum Olsztyna jest pomnik Wdzięcznoœci Armii Czerwonej. Składa się z dwóch pylonów majšcych symbolizować niezamknięty łuk triumfalny. Mieszkańcy pogardliwie nazywajš je szubienicami.

Senatorowie PiS przygotowali projekt przewidujšcy, że pomnik będzie musiał zostać rozebrany. Podobnie jak niemal 490 innych pomników, kamieni, głazów. Bo tyle, jak wynika z danych od wojewodów, obiektów sławišcych komunizm do dziœ jest w Polsce.

Projekt jest nowelizacjš ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego, którš Sejm przyjšł w 2016 r. Dotyczyła usunięcia komunistycznych nazw ulic, mostów, placów i innych obiektów użytecznoœci publicznej. – Udało się z ulicami, więc postanowiliœmy postawić kropkę nad i – mówi senator PiS Robert Mamštow.

Nowy projekt przewiduje, że pomniki będš usuwać wojewodowie po konsultacjach z IPN. Z rygoru ustawy majš być wyłšczone obiekty niewystawione na widok publiczny oraz znajdujšce się na cmentarzach.

Zdaniem Mamštowa sprawa jest warta uwagi, bo Olsztyn nie jest jedynym miastem, w którym istnieje tak okazały monument ku czci Armii Czerwonej. Podobne stojš m.in. w Szczecinie i Dšbrowie Górniczej.

– Jestem goršcym zwolennikiem usuwania takich monumentów, bo to jest kwestia publicznej pedagogiki – zgadza się Tomasz Rzymkowski z Kukiz'15. – Zresztš swojš działalnoœć publicznš zaczynałem od próby usunięcia w Kutnie pomnika Zwišzku Walki Młodych, czyli organizacji będšcej przedszkolem SB.

Obecna propozycja Senatu to drugie podejœcie do tego tematu. Inny projekt w tej sprawie, wniesiony w lipcu ubiegłego roku, właœnie został oficjalnie wycofany z Sejmu.

Wszystko za sprawš kontrowersyjnej poprawki senatora PiS Jerzego Czerwińskiego. Dodał on do ustawy zapis mówišcy o tym, że odnosi się też ona do pomników sławišcych „inny ustrój totalitarny", a w szczególnoœci „faszyzm, nazizm niemiecki, nacjonalizm ukraiński i litewski, militaryzm pruski, rosyjski i niemiecki".

Zestawienie militaryzmu pruskiego z nazizmem wzbudziło duże kontrowersje wœród mniejszoœci niemieckiej. Z podobnego powodu oburzali się Litwini i Ukraińcy.

Senator Robert Mamštow mówi, że tym razem Senat nie powtórzy już tego błędu.

– Tamten zapis był niepotrzebny. Nauczony doœwiadczeniem będę na każdym etapie pilnował tego projektu – mówi senator.

Autorzy projektu postanowili doprecyzować przepisy już obowišzujšcej ustawy. Komunistycznych patronów majš stracić m.in. szkoły, przedszkola, szpitale i instytucje kultury, a także osiedla.

Senatorowie nie ukrywajš, że najwięcej nazw nawišzujšcych do komunizmu spodziewajš się w tej ostatniej kategorii. Przykłady? W całym kraju jest jeszcze co najmniej kilkanaœcie osiedli XXX-lecia PRL.

Tomasz Rzymkowski mówi, że 28 lat po upadku PRL to najwyższa pora, byœmy uporali się z reliktami dawnego systemu. – W wielu miastach sš wcišż nie tylko tablice i pomniki sławišce komunizm, ale też elementy małej architektury, przykładowo gwiazdy czerwone albo sierpy i młoty. One też powinny zostać usunięte – uważa.

masz pytanie, wyœlij e-mail do autora: w.ferfecki@rp.pl

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL