Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

Doły śmierci na polskiej granicy

Ofiary ukraińskich zbrodni na Wołyniu
IPN
Zamordowanych ok. 30 Polaków. Ich ciała zrzucono do grobów w pasie granicznym polsko – ukraińskim. Œledztwo prowadzi wrocławski IPN.

Ofiary zbrodni nie zostały jedynie ukryte w pasie granicznym polsko – białoruskim (œledczy IPN z Białegostoku podejrzewajš, że w okolicach Kalet Sowieci pochowali osoby zatrzymane w Obławie Augustowskiej). Także kilkaset kilometrów na południe w pasie granicznym polsko – ukraińskim znajdujš się szczštki zamordowanych Polaków.

W Wielki Pištek 6 kwietnia 1944 r. grupa ukraińskich nacjonalistów napadła na wieœ Worochta. W miejscowym folwarku zastrzelonych zostało co najmniej 30 Polaków. Po egzekucji ich ciała zepchnięte zostały do przygotowanego wczeœniej dołu. W kilka miesięcy póŸniej ich mogiła znalazła się w pasie granicznym. Zdaniem œwiadków najmłodsza ofiara miała zaledwie roczek.

Częœć ofiar pochowano też w pobliskim Tarnoszynie (w czasie wojny mordów w tej wsi dokonywali funkcjonariuszy ukraińskiej policji i członkowie UPA). Jak ustalił IPN, za współudział w dokonaniu zbrodni w Tarnoszynie skazany został w paŸdzierniku 1978 r. przez zamojski sšd na karę œmierci Iwan M. vel Jan M.

Œledztwo w sprawie zbrodni w Worochcie prowadzi pion œledczy IPN. „W toku œledztwa zgromadzono materiał dowodowy dotyczšcy pacyfikacji wsi Worochta, która miała miejsce w dniu 6 kwietnia 1944 roku. Sprawcy zbrodni między innymi zastrzelili kilkadziesišt osób, których ciała wrzucano do uprzednio przygotowanego dołu" – opisuje nam Dorota Cebrat, naczelnik pionu œledczego wrocławskiego oddziału IPN.

„Ustalenia te dokonywane sš na podstawie zeznań œwiadków, materiałów archiwalnych, a także publikacji opartych na relacjach bezpoœrednich uczestników zdarzeń. W wyniku popełnionej zbrodni zginęli Polacy – mieszkańcy Worochty. Sprawcy, to prawdopodobnie członkowie nacjonalistycznych organizacji nacjonalistycznych, którym mogli udzielać pomocy niektórzy Ukraińcy, zamieszkujšcy w tej miejscowoœci. Należy zaznaczyć, że ostateczny przebieg i okolicznoœci zbrodni można okreœlić dopiero po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego" – zaznacza prokurator Dorota Cebrat.

Z informacji, które posiada IPN wynika, że miejsca pochówku ofiar zbrodni w Worochcie, nie zostało objęte badaniami służb ukraińskich, nie przeprowadzono tam np. ekshumacji, aby ustalić dokładnš liczbę ofiar i ich przyczynę œmierci.

Wieœ Worochta znajdowała się na wysokoœci Tomaszowa Lubelskiego. Przed wojnš należała do gminy Bełz w powiecie sokalskim w województwie lwowskim. Była to duża wieœ z koœciołem, cerkwiš i folwarkiem. Po wojnie weszła w skład powiatu hrubieszowskiego i znajdowała się w granicach Polski. Jednak w 1951 roku położenie wsi w pasie granicznym sprawiło że została ona wraz z większš częœciš gminy Bełz przyłšczona do ukraińskiej sowieckiej republiki wchodzšcej w skład ZSRR. Mieszkańców przesiedlono na ziemie zachodnie i północne Polski.

Zdaniem okolicznych mieszkańców zmiana lokalizacji pasa granicznego odbyła się w ostatniej chwili, gdy już wytyczono go i wycięto las w innym miejscu. Niektórzy podejrzewajš, że celem przeprowadzonej korekty było zamaskowanie miejsca zbrodni.

Jak zapewnia nas jednak Dorota Cebrat z IPN „nie ujawniono jakichkolwiek danych, pozwalajšcych na przyjęcie, że przeprowadzona na podstawie umowy z dnia 15 lutego 1951r. tzw. zamiana odcinków terytoriów państwowych, miała jakikolwiek zwišzek z opisanš zbrodniš".

Dzisiaj po tej wsi nie ma już żadnego œladu. Pozostała jedynie znajdujšca się po ukraińskiej stronie pasa granicznego masowa mogiła zamordowanych mieszkańców. Dopiero w 1994 roku rodzinom ofiar udało się postawić w tym miejscu drewniane krzyże. Od tamtego czasu kilka razy dla okolicznych mieszkańców otwierano granicę, aby mogli odwiedzić mogiłę i jš uporzšdkować.

Œledztwo dotyczšce zbrodni w Worochcie prowadzone jest w ramach szerszego postępowania, które dotyczy zbrodni ludobójstwa dokonanych przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w latach 1942-1945 w powiatach Rawa Ruska województwo lwowskie i Tomaszów Lubelski województwo lubelskie.

Dotyczy m.in. zbrodni w Niemirowie Zdrój, gdzie w listopadzie 1942 r. ukraińscy nacjonaliœci zamordowali 17 Polaków ukrywajšcych się w domu ukraińskiego sšsiada. Pozostali mieszkańcy wsi, którzy przeżyli napad ukrywajšc się w koœciele, na polecenie władz niemieckich przewiezieni zostali do Rawy Ruskiej, a następnie kolejš do centralnej Polski. 15 paŸdziernika 1943 r. w Stajach Ukraińcy wyprowadzili na pobliskš łškę i zastrzelili dziewięciu Polaków. Na podstawie przesłuchań kolejnych œwiadków IPN poznał szczegóły innych zbrodni dokonanych na tym terenie. I tak np. w Koloni Korczmin na przełomie 1943 i 1944 r. zastrzelony został leœniczy Bronisław G.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL