Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

II wojna światowa: Bitwa stalingradzka

wikipedia
2 lutego 1943 r., 75 lat temu, zakończyła się jedna z najkrwawszych i najdłuższych bitew w dziejach œwiata.

Przez niemal pół roku wojska radzieckie walczyły w Stalingradzie i okolicach z 6. Armiš generała Friedricha Paulusa, w której skład wchodziły także 4. Armia Pancerna oraz jednostki rumuńskie.

23 lipca 1942 r. Hitler rozdzielił niemieckie natarcie na południu frontu wschodniego na dwa kliny uderzeniowe, które miały się przedrzeć ku Wołdze i zdobyć Stalingrad.

Już 2 wrzeœnia Führer wydał zbrodniczy rozkaz „likwidacji wszystkich mieszkańców tego miasta płci męskiej”, gdyż uważał, że milionowa społecznoœć wzorcowej stalinowskiej metropolii „jest na wskroœ komunistyczna i stanowi szczególne niebezpieczeństwo dla Niemców”. 28 wrzeœnia w berlińskim Pałacu Sportu wygłosił przemowę do kadry oficerskiej wojsk lšdowych, w której triumfalnie przedstawiał sytuację na froncie wschodnim. W podobnym tonie przekonywał uczestników „narodowej manifestacji” rozpoczynajšcej akcję Dzieła Pomocy Zimowej, że Stalingrad i Leningrad, dwie najważniejsze „twierdze komunizmu”, wkrótce zostanš zdobyte i starte z powierzchni ziemi. Słuchaczom zebranym w Pałacu Sportu przedstawił nawet wstępny projekt niemieckiej „organizacji tego olbrzymiego, gigantycznego obszaru”, jakim była Rosja. Snuł plany budowy ogromnych farm rolnych, autostrad przecinajšcych „dawnš Rosję” i infrastruktury przemysłowej, która zapewni Niemcom niebywały dobrobyt. Znamienne jednak, że w żadnym z tych przemówień nie wspominał o całkowitym zwycięstwie nad ZSRR. Być może zakładał, że jego azjatycka częœć będzie pułapkš dla niemieckich wojsk, a najlepszš liniš obrony przed „hordami ze wschodu” będzie œciana Uralu.

Tymczasem jego własne hordy, wspomagane przez Rumunów, Włochów i Węgrów, mozolnie przebijały się do centrum Stalingradu. Jeszcze 8 listopada podczas obchodów rocznicy nieudanego puczu monachijskiego Hitler zapewniał „starych bojowników” NSDAP w monachijskiej piwiarni Löwenbräukeller, że Stalingrad zostanie zdobyty w cišgu kilku dni. Jednak właœnie wtedy impet 6. Armii próbujšcej dotrzeć do stalingradzkiego nabrzeża Wołgi zaczšł słabnšć niemal z godziny na godzinę. Żołnierze byli tak zmęczeni walkš, że umierali z wyczerpania. Hitlera to nie obchodziło. Straty ludzkie były dla niego kwestiš całkowicie drugorzędnš. Priorytetem pozostawało zdobycie miasta noszšcego imię jego największego przeciwnika.

19 listopada 1942 r. nastšpiła decydujšca zmiana. Na południowy odcinek niemieckiego frontu runęła z zabójczym impetem wielka ofensywa Armii Czerwonej. Kilka dni póŸniej wzięła ona w œmiertelne kleszcze znajdujšce się w Stalingradzie 6. Armię i 4. Armię Pancernš Wehrmachtu. Teraz role się odwróciły. Stalingrad zamienił się w niemieckie piekło. Nie było w historii takiej bitwy. Skali walk nie sposób porównać do jakiejkolwiek innej wojny miejskiej w dziejach. Każdy metr tego miasta był okupiony krwiš kilku poległych po obu stronach. Na obszarze porównywalnym wielkoœciš z Warszawš walczyło ponad milion żołnierzy niemieckich, wspartych przez 500 czołgów, 600 samolotów bojowych i 3 tys. dział artyleryjskich. Stalingradu poczštkowo broniło 180 tys. słabo przeszkolonych czerwonoarmistów, których wspierało 400 czołgów, 300 samolotów i 2200 dział artyleryjskich. Jednak już w drugiej połowie listopada na Niemców zamkniętych w stalingradzkiej pułapce uderzyło ponad milion żołnierzy Armii Czerwonej, majšcych do dyspozycji 894 czołgi, 1115 samolotów i aż 13,5 tys. dział artylerii.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL