Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

W Tarnowie przypominajš o zagładzie Romów w czasie II wojny światowej

www.muzeum.tarnow.pl/na-bister/
Badacze z Muzeum Okręgowego w Tarnowie uruchomili internetowš bazę miejsc pamięci zwišzanych z zagładš Romów w czasie II wojny œwiatowej. Na specjalnej stronie umieszczono informacje o 66 zinwentaryzowanych i udokumentowanych miejscach w Polsce i za granicš.

Dyrektor tarnowskiej placówki, Andrzej Szpunar przypomniał, że internetowa baza miejsc pamięci o "zapomnianym holokauœcie" Romów (Samudaripen) to efekt zakończonego przedsięwzięcia o nazwie "Na bister!" (rom. "Nie zapomnij!"). Na specjalnej stronie internetowej przedstawiono pomniki, kamienie pamištkowe, tablice oraz inne formy upamiętnienia wyraŸne odnoszšce się do zagłady Romów.

W pierwszym etapie prac badacze pod kierownictwem Natalii Gancarz wykonali głębokš kwerendę w internecie, wykorzystali też osobiste znajomoœci z naukowcami zajmujšcymi się tš tematykš, i sporzšdzili listę kilkudziesięciu miejsc, w których zagłada Romów została w jakikolwiek sposób upamiętniona. W kolejnym etapie wykonano dokumentację fotograficznš i opisowš tych miejsc z dokładnym podaniem koordynat GPS. Dane te sš stopniowo wprowadzane na nowš stronę internetowš. Do tej pory umieszczono tam informacje o 66 miejscach pamięci - 47 znajduje się poza granicami Polski w 10 krajach europejskich, 19 w Polsce, z czego 10 w Małopolsce.

W ten sposób zinwentaryzowane zostały miejsca pamięci na terenie Polski, Niemiec, Austrii, Czech, Słowacji, Boœni i Hercegowiny, Chorwacji, Czarnogóry, Serbii, Słowenii i Węgier. Sš to m.in. obozy koncentracyjne, w których umieszczono odpowiednie tablice czy pomniki (Auschwitz-Birkenau, Sachsenhausen, Ravensbruck, Dachau, Mauthausen, Hodonin, Lety). Ponadto, zinwentaryzowane zostały pomniki, tablice i inne formy upamiętnienia martyrologii Romów, w tym np. miejsca skšd wyruszały transporty deportacyjne, miejsca egzekucji, itp. Stale poszerzana baza danych zawiera listę miejsc pamięci z opisami, na które składajš się koordynaty GPS położenia obiektu, opisy przedstawiajšce dane archiwalne, formy i autorów upamiętnienia, zdjęcia.

Zdaniem Adama Bartosza, etnografa i byłego dyrektora Muzeum Okręgowego w Tarnowie, który w 1979 roku utworzył w tej placówce jedynš w Polsce i pierwszš na œwiecie stałš ekspozycję o historii i kulturze Romów, "Na bister!" z całš pewnoœciš będzie największš i najpełniejszš tego typu bazš danych w Europie. Bartosz przypomniał, że zagłada Romów w czasie II wojny œwiatowej nazywana jest "zapomnianym holokaustem". - Długo po wojnie na ten temat się nie mówiło, bo Cyganie jako społecznoœć nie mieli swojej inteligencji, swoich przedstawicieli i instytucji, które mogłoby te zbrodnie nagłaœniać - wyjaœnił.

Badacze majš problem z oszacowaniem liczby ofiar, ale przyjmuje się, że Niemcy na terenach okupowanych wymordowali od 500 tys. do miliona osób narodowoœci romskiej, co mogło stanowić prawie połowę całej ich populacji.

Jak przypomniał Bartosz, Muzeum Okręgowe w Tarnowie prowadziło już podobne badania na terenie Polski południowej, których jednym z efektów jest wydany w 2010 r. przewodnik "Małopolski Szlak Martyrologii Romów". Badania zostały zainicjowane po 1996 r., kiedy to pierwszy raz został zorganizowany Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów.

Punktami krańcowymi tego szlaku sš z jednej strony oœwięcimskie Muzeum Auschwitz-Birkenau, z drugiej zaœ - tarnowskie muzeum. Na szlaku znajdujš się takie miejscowoœci, jak Bielcza, Borzęcin Dolny, Szczurowa i Żabno, gdzie podczas wojny hitlerowcy zamordowali kilkudziesięcioosobowe grupy Romów.

Projekt "Na bister!" otrzymał dotację z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokoœci 31 tys. zł.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL