Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Przedsiębiorstwo może działać także przed podziałem spadku - wyrok Sšdu Najwyższego

Fotolia.com
Przedsiębiorstwo może działać także przed podziałem spadku, a dzielenie go przez sukcesorów jest ostatecznoœciš.

Pokazuje to najnowszy wyrok Sšdu Najwyższego, tym bardziej ciekawy, że Ministerstwo Rozwoju finalizuje prace nad ustawš, która ma sprawić, że œmierć przedsiębiorcy nie będzie oznaczała zamknięcia działalnoœci i zwolnienia pracowników.

Połowa dla wdowy

Jacek N. zmarł 8 sierpnia 2012 r., a jego spadkobiercy – żona Janina i dwie córki, które odziedziczyły spadek po 1/3, już 21 sierpnia zadysponowały nim w notarialnej umowie o dział spadku w ten sposób, że połowa majštku zgromadzonego przez firmę (Zakład Instalacyjny i Usług Budowlanych Jacek N.) przypadła w całoœci żonie, bez żadnych spłat. Druga częœć z mocy prawa rodzinnego należała już wczeœniej do żony, więc podziałowi nie podlegała.

Przed zawarciem umowy spadkobiercy konsultowali się z pracownikami firmy, radcš prawnym i notariuszem.

Janina N. rozpoczęła prowadzenie jednoosobowej działalnoœci na bazie majštku tej firmy, kontynuowała rozpoczęte przez męża roboty, starała się o nowe zamówienia, zatrudniajšc przy tym córki na menedżerskich stanowiskach, a uzyskiwane należnoœci za roboty wykonane jeszcze za życia męża przeznaczała na koszty bieżšcej działalnoœci oraz spłatę długów spadkowych. Po trzech miesišcach na bazie majštku tej firmy założyła spółkę z o. o., której udziały darowała jednej z córek.

Biznes pod ochronš

Spór wzišł się z tego, że druga córka wystšpiła o dodatkowy podział spadku, mianowicie wierzytelnoœci firmy, które jej zdaniem należały do majštku osobistego zmarłego ojca, na podstawie art. 33 pkt 7 kodeksu rodzinnego. Ten stanowi, że do majštku osobistego każdego z małżonków należš wierzytelnoœci z tytułu wynagrodzenia za pracę (a więc jeszcze nie pobrane) lub innej działalnoœci zarobkowej jednego z małżonków.

Sšd Rejonowy, a następnie Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim żšdanie córki oddalił, a werdykt utrzymał Sšd Najwyższy.

SN wskazał, że gdy w majštku spadkodawcy znajdowało się przedsiębiorstwo, to wchodzi ono w skład spadku, a jeœli spadkodawca pozostawał w małżeńskiej wspólnoœci majštkowej, to dziedziczeniu po nim podlega tylko jego udział. Przedsiębiorstwo zachowuje swój status, jeœli z woli spadkobierców ma w dalszym cišgu służyć prowadzeniu działalnoœci gospodarczej, najpierw przez nich samych wspólnie, a z czasem przez osobę, której zostanie przyznane wskutek działu spadku, lub osobę, na której rzecz zostanie zbyte przez współuprawnionych.

– Œmierć osoby, która jednoosobowo prowadziła przedsiębiorstwo, nie musi oznaczać jego dezintegracji – wskazała w uzasadnieniu sędzia SN Marta Romańska. – Nie ma wprawdzie przeszkód, by spadkobiercy pewne elementy przedsiębiorstwa z niego wyłšczyli, ale ich autonomia nie może iœć zbyt daleko. Takie wyłšczenie nie może bowiem przekreœlić istoty przedsiębiorstwa.

Oczywiœcie nie zawsze spadkobiercy dochodzš do porozumienia, bšdŸ też wymaga to czasu. I tu ma pomóc proponowana przez Ministerstwo Rozwoju instytucja: zarzšdcy sukcesyjnego powoływanego przez przedsiębiorcę lub jego spadkobierców. Ma być powoływany w cišgu dwóch miesięcy od œmierci przedsiębiorcy, niekoniecznie spoœród spadkobierców. Zarzšd taki ma trwać do dwóch lat i wygasnšć z momentem podziału spadku, zapewniajšc funkcjonowanie firmy w tym przejœciowym okresie. W tym czasie majš być utrzymane w mocy kontrakty firmy, w tym umowy o pracę, koncesje. Według wiceministra Mariusza Haładyja rzšd zajmie się projektem na jesieni, a planowane wejœcie ustawy to poczštek roku. Š?

Sygn. akt II CSK 722/16

Opinia dla „Rzeczpospolitej"

Adam Krause - ?radca prawny, członek zarzšdu Stowarzyszenia Inicjatywa Firm Rodzinnych

Ustawa o zarzšdzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej potrzebna jest przedsiębiorcom prowadzšcym działalnoœć na podstawie wpisu do CEIDG, zarówno jednoosobowo jak i w formie spółki cywilnej. Jej celem jest wsparcie rodzin, spadkobierców i umożliwienie im kontynuacji działalnoœci, nawet jeœli za życia zmarłego przedsiębiorcy się w niš nie angażowali. Nowe rozwišzania prawne będš przydatne zwłaszcza tym spadkobiercom, którzy potrzebujš czasu na podjęcie decyzji, jak dalej prowadzić biznes pozostawiony przez zmarłego, i tym, którzy nie potrafiš się w tej kwestii porozumieć. Nowe narzędzia to m.in. zarzšdca sukcesyjny, który w okresie przejœciowym ma kierować firmš, zasada niewygasania umów wišżšcych zmarłego oraz kontynuacji praw wynikajšcych z decyzji administracyjnych, w tym zezwoleń, licencji i koncesji, wreszcie warunkowe zwolnienie od podatku od spadków i darowizn dla przejmujšcego przedsiębiorstwo.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL