Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Skarga pauliańska nieskuteczna przy umowie przedwstępnej - wyrok Sšdu Apelacyjnego

123RF
Skargš pauliańskš nie można zaskarżyć czynnoœci wyłšcznie zobowišzujšcych, a tym bardziej umowy przedwstępnej - orzekł Sšd Apelacyjny w Katowicach.

Sylwester K. domagał się przed sšdem uznania za bezskutecznš w stosunku do niego notarialnej umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomoœci. Stronami umowy byli małżonkowie J. oraz dłużniczka Sylwestra K. – spółka B. Małżonkowie zobowišzali się sprzedać spółce kilka działek za cenę 5 mln 800 tys. zł. Spółka B wpłaciła 3 mln zadatku. To z tej kwoty Sylwester K. chciał zaspokoić swojš wierzytelnoœć .

A powstała ona w ten sposób, że Sylwester K. nie mógł zrealizować roszczeń o wykup obligacji spółki B, za które zapłacił 395 tys. zł.  Uzyskał wyrok zasšdzajšcy od Spółki tę kwotę wraz z odsetkami i kosztami, a następnie zainicjował postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce. Okazało się jednak bezskuteczne. Gdy więc dowiedział się, że jego dłużniczka wpłaciła zadatek małżonkom J., wniósł przeciwko nim skargę pauliańskš na podstawie art. 527 kodeksu cywilnego.

Zgodnie z tym przepisem, gdy wskutek czynnoœci prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyœć majštkowš, każdy z wierzycieli może żšdać uznania tej czynnoœci za bezskutecznš w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze œwiadomoœciš pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej starannoœci mogła się dowiedzieć.

Bezprzedmiotowy spór

Jak ustalił sšd I instancji, zawarcie umowy przyrzeczonej między spółkš B a małżonkami J. miało nastšpić do 31 grudnia 2012 r. Potem termin ten przedłużono do 28 lutego 2013 r. Jednak ostatecznie do zawarcia umowy przyrzeczonej doszło dopiero 8 grudnia 2015 r. W umowie notarialnej cena sprzedaży została ustalona na 300 tys. zł, czyli tyle, ile wynosił zapłacony już zadatek.

Sšd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo Sylwestra K. Stanšł na stanowisku, że uznania czynnoœci prawnej za bezskutecznš można żšdać tylko  tak długo, jak długo istniejš jej skutki, które można cofnšć. Ponieważ już została zawarta umowa przyrzeczona, a zadatek stał się częœciš ceny sprzedaży, to powództwo o ubezskutecznienie umowy przedwstępnej stało się bezprzedmiotowe.

W apelacji Sylwester K. zarzucił błędnš wykładnię art. 527 kodeksu cywilnego. Sšd Apelacyjny doszedł do wniosku, że przedstawiona przez Sšd I instancji ocena prawna rzeczywiœcie nie była trafiona, ale oddalił apelację.

Zadatek nie wzbogaca

- Dokonujšc wykładni art. 527 kodeksu cywilnego należy mieć przede wszystkim na uwadze, iż zaskarżeniu przy pomocy akcji pauliańskiej podlegajš czynnoœci prawne rozporzšdzajšce oraz czynnoœci zobowišzujšce o podwójnym skutku, które od razu prowadzš do rozporzšdzenia. Skargš pauliańskš nie można natomiast zaskarżyć czynnoœci wyłšcznie zobowišzujšcych, a tym bardziej umowy przedwstępnej, która konstytuuje jedynie ramy umowy, która ma zostać zawarta w przyszłoœci – stwierdził Sšd Apelacyjny.

Dodał, że umowa przedwstępna ma charakter przygotowawczy i pozwani przez jej zawarcie nie odnieœli żadnej korzyœci majštkowej. Zobowišzali się jedynie względem Spółki B do œwiadczenia polegajšcego na złożeniu oœwiadczenia woli w trybie zawierania umowy przyrzeczonej.

- Otrzymany przez pozwanych zadatek nie ma samodzielnego bytu, realizuje jedynie jedno z postanowień umowy przedwstępnej. Z tej to już przyczyny żšdanie ubezskutecznienia umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomoœci, zawartej przez pozwanych, nie znajdowało podstaw w regulacji art. 527 § 1 k.c. – wyjaœnił Sšd.

Krzywdzšcy powoda charakter mogła zatem mieć dopiero umowa przyrzeczona, ponieważ zadatek zapłacony pozwanym przez Spółkę został z chwilš jej zawarcia zaliczony na poczet ceny sprzedaży nieruchomoœci. Konstatacja ta nie wpłynęła jednak na rozstrzygnięcie Sšdu Apelacyjnego, gdyż  Sylwester K. nie domagał się ubezskutecznienia umowy przyrzeczonej, choć dowiedział o jej zawarciu przed wydaniem zaskarżonego wyroku Sšdu Okręgowego.

Wyrok jest prawomocny.

Sygn. akt I ACa 626/16.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL