Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Umowa przedwstępna. Czynna i bierna reprezentacja spółki z ograniczonš odpowiedzialnościš

Fotolia.com
Co to jest umowa przedwstępna i na czym polega czynna i bierna reprezentacja spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš?

Przydatny typ kontraktu

- Co to jest umowa przedwstępna, jakie elementy powinna ona zawierać i kiedy należy jš podpisać? Jakie roszczenia przysługujš w razie uchylania się przez drugš stronę od zawarcia umowy przyrzeczonej – pyta pani Zofia. Kiedy przedawniajš się roszczenia z umowy przedwstępnej?

Jest to umowa, przez którš jedna lub obie strony zobowišzujš się do zawarcia oznaczonej umowy przyrzeczonej.

W umowie przedwstępnej należy okreœlić wszystkie istotne postanowienia umowy przyrzeczonej oraz termin jej zawarcia. W braku oznaczenia terminu, obowišzuje ten wskazany przez stronę uprawnionš do żšdania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli jednak obu stronom przysługuje omawiane uprawnienie, a każda z nich podała inny czas, wówczas wišże termin zakreœlony przez stronę, która wczeœniej złożyła stosowne oœwiadczenie. Należy podkreœlić, że wykluczone jest domaganie się zawarcia umowy przyrzeczonej, gdy w cišgu 1 roku od dnia zawišzania umowy przedwstępnej nie wyznaczono terminu do zawarcia tej przyrzeczonej.

Jeżeli umowa przedwstępna czyni zadoœć wymaganiom, od których zależy ważnoœć umowy przyrzeczonej, w szczególnoœci co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. W przeciwnym wypadku pozostaje jej jedynie prawo żšdania naprawienia szkody, którš poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Przesłankami odpowiedzialnoœci odszkodowawczej sš: zawinione niespełnienie œwiadczenia przez zobowišzanego mimo upływu terminu (wierzyciel nie musi udowodnić tychże zawinionych okolicznoœci), szkoda uprawnionego i zwišzek przyczynowy pomiędzy niespełnieniem œwiadczenia a szkodš poniesionš przez to, że liczył na zawarcie umowy przyrzeczonej. Rozmiar szkody podlegajšcej naprawieniu ustala się porównujšc stan majštkowy, jaki istniałby, gdyby uprawniony nie podjšł działań prowadzšcych do zawarcia umowy przyrzeczonej ze stanem powstałym wskutek faktu, że zawarto umowę przedwstępnš i oczekiwał on zawišzania tej przyrzeczonej. Przy czym, strony mogš odmiennie ustalić zakres odszkodowania w umowie przedwstępnej (np. zastrzec zwrot zadatku, czy zapłatę kary umownej). Od wyboru wierzyciela zależy żšdanie zawarcia umowy albo wypłaty odszkodowania i dopiero realizacja jednego z tych roszczeń powoduje wygaœnięcie ich obu.

Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniajš się z upływem 1 roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeżeli sšd oddali żšdanie zawišzania umowy przyrzeczonej, roszczenia te (w szerokim znaczeniu, czyli zarówno odszkodowawcze, jak i np. o zwrot zadatku, czy zapłatę zastrzeżonej kary umownej niezależnie od terminów ich wymagalnoœci) przedawniajš się z upływem 1 roku od dnia, w którym przedmiotowe orzeczenie stało się prawomocne. Ów roczny termin kończy się z upływem dnia, który nazwš lub datš odpowiada poczštkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesišcu nie było w ostatnim dniu tego miesišca.

Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniajš się z upływem 1 roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta

Kto w imieniu spółki

- Na czym polega czynna i bierna reprezentacja spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš? Jakie sš zasady reprezentacji czynnej sp. z o.o. w sytuacji, gdy zarzšd jest kolegialny?

Reprezentacja spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš (dalej: sp. z o.o.) może być czynna i bierna (dotyczy to zresztš również pozostałych spółek). Ta pierwsza polega na składaniu oœwiadczeń woli w imieniu w/w podmiotu, druga zaœ – na ich przyjmowaniu.

Gdy zarzšd jest kolegialny, sposób reprezentacji czynnej okreœla umowa danej sp. z o.o. (ewentualnie jej akt założycielski, gdy został sporzšdzony przez jedynego wspólnika). Jeżeli dokument ten nie zawiera żadnych postanowień w owym zakresie, do składania oœwiadczeń woli w imieniu podmiotu wymagane jest współdziałanie dwóch osób wchodzšcych w skład zarzšdu albo jednego członka w/w gremium łšcznie z prokurentem (pełnomocnikiem). Ustawodawca przyznał więc prymat, w omawianym spectrum, umowie (aktowi założycielskiemu) konkretnego podmiotu.

Przykład 1.

Zgodnie z umowš X sp. z o.o. każdy członek zarzšdu (tj. panowie: Filip, Michał i Patryk) uprawniony jest do jej samodzielnej reprezentacji. Zarzšd zamierza udzielić pełnomocnictwa adwokatowi do występowania w imieniu spółki pozwanej w sprawie o zapłatę. Pan Michał stwierdził, że z uwagi na fakt, iż w/w organ jest wieloosobowy co najmniej dwóch członków zarzšdu musi podpisać dokument pełnomocnictwa. Poglšd ten nie jest jednak słuszny. Umowa podmiotu może mianowicie dowolnie ustalić reguły jego reprezentacji. Jeżeli zatem kontrakt tej spółki stanowi, iż, każdy z członków zarzšdu może sam jš reprezentować, to wystarczy, że pełnomocnictwo dla adwokata podpisze tylko jeden z panów tworzšcych obsadę personalnš zarzšdu X sp. z o.o. Powołany zapis umowny jest bowiem prawidłowy. W braku zaœ cytowanego postanowienia uprawnionymi do reprezentacji X sp. z o.o. byliby co najmniej dwaj członkowie zarzšdu albo w przypadku ustanowienia prokury (pełnomocnictwa) – jedna osoba wchodzšca w skład zarzšdu działajšca z łšcznie z prokurentem (pełnomocnikiem).

Oœwiadczenia składane sp. z o.o. oraz doręczenia jej korespondencji mogš być dokonywane wobec jednego członka zarzšdu bšdŸ prokurenta (pełnomocnika), nawet wówczas, gdy obowišzuje reguła reprezentacji łšcznej (czynnej).

Przykład 2.

Kontrahent Y sp. z o.o. skierował pismo do pana Kacpra prezesa zarzšdu tej spółki. Pozostali dwaj członkowie owego gremium (tj. pani Marika i pan Paweł) stwierdzili wówczas, że skoro na podstawie kontraktu tego podmiotu obowišzuje zasada jego reprezentacji przez prezesa i wiceprezesa ww. organu działajšcych łšcznie, to takie pismo powinna otrzymać również pani Marika jako wiceprezes zarzšdu Y sp. z o.o. Nie jest to jednak słuszne stanowisko, bo w œwietle art. 205 § 2 k.s.h. korespondencja dla sp. z o.o. może być doręczona tylko jednej osobie wchodzšcej w skład jej zarzšdu.

Regulacje dotyczšce reprezentacji nie wyłšczajš ustanowienia prokury i nie ograniczajš praw prokurentów wynikajšcych z przepisów o prokurze

Przykład 3.

Sytuacja jak w przykładzie 2, z tš różnicš, że w Y sp. z o.o. ustanowiono prokurę (jest to prokura łšczna dwóch prokurentów, tj. pani Sylwii i pana Kamila). Pismo kontrahenta może być więc doręczone tylko albo pani Sylwii, albo wyłšcznie panu Kamilowi, przy założeniu, że klient Y sp. z o.o. nie skieruje pisma do jej zarzšdu i nie zostanie ono doręczone jednemu z jej członków.  —Anna Borysewicz adwokat

podstawa prawna: art. 112, 389-390 oraz 471 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2016r., poz. 380 ze zm.)

podstawa prawna: art. 4 § 2 oraz art. 205 ustawy z 15 wrzeœnia 2000r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. DzU z 2016r., poz. 1579)

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL