Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Jak walczyć z kłamstwami o firmie

AdobeStock
Zagraniem „nie fair" jest rozpowszechnianie o konkurentach niekorzystnych wiadomoœci, które nie znajdujš odzwierciedlenia w rzeczywistoœci. Warto wiedzieć, że w takich sytuacjach pokrzywdzony przedsiębiorca może się skutecznie bronić, nie tracšc nazbyt dużo czasu i nie angażujšc dużych œrodków finansowych.

Walka o klienta i udział w rynku staje się coraz ostrzejsza. Zjawisko to nie dotyczy już wyłšcznie wielkich koncernów i korporacji, ale coraz częœciej spotykane jest wœród mniejszych, lokalnych przedsiębiorców. Walka ta, niestety, nie zawsze jest czysta.

Odszkodowanie za naruszenie dóbr

Kiedy przedsiębiorca poweŸmie wiedzę, że ktoœ, przeważnie konkurent, rozpowszechnia o nim informacje nieprawdziwe lub majšce stworzyć o nim mylne wyobrażenie, ma kilka możliwoœci obrony.

Naturalnš formš obrony jest podjęcie działań na drodze cywilnej. Wchodzi wówczas w grę złożenie pozwu o naruszenie dóbr osobistych lub wytoczenie powództwa na podstawie ustawy o zwalczaniu czynów nieuczciwej konkurencji. Powództwa te mogš zapewnić najszerszš obronę poszkodowanemu przedsiębiorcy. W postępowaniu cywilnym można domagać się od sprawcy przeprosin, w tym wyrażonych publicznie oraz zaniechania naruszeń. Możliwe jest dochodzenie naprawienia szkody, jeœli taka na skutek rozpowszechniania informacji powstała. Postępowania te majš swoje minusy. Wymagajš uiszczenia opłaty sšdowej od pozwu, w razie koniecznoœci powołania biegłego także poniesienia dalszych wydatków, a wydanie rozstrzygnięcia może nastšpić nawet dopiero po kilku latach. Najistotniejszš wadš postępowań cywilnych z perspektywy poszkodowanego jest jednak to, że to osoba wytaczajšca powództwo musi udowodnić, że doszło do rozpowszechniania nieprawdziwych wiadomoœci oraz że miały one negatywny wpływ na prowadzone przez niš przedsiębiorstwo. Co więcej, jeœli domaga się zapłaty odszkodowania, musi udowodnić powstanie szkody oraz jej rozmiar.

Łatwiej w postępowaniu karnym

Alternatywš dla drogi cywilnej jest postępowanie karne. Chodzi o przestępstwo zniesławienia, które polega na pomawianiu innej osoby lub podmiotu o takie postępowanie lub właœciwoœci, które mogš poniżyć jš w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalnoœci. Przestępstwo to jest œcigane z oskarżenia prywatnego, co oznacza, że to poszkodowany jest zmuszony działać niejako za prokuratora. Musi on zatem zebrać dowody, wystšpić z prywatnym aktem oskarżenia do sšdu, a następnie udowodnić sprawcy, że to on rozpowszechniał nieprawdziwe informacje, a nadto że robił to w sposób zawiniony. Prywatny akt oskarżenia wymaga uiszczenia opłaty oraz ewentualnie poniesienia dalszych wydatków. Jest to zatem kolejne postępowanie, które wišże się z relatywnie dużym zaangażowaniem czasowym oraz kosztami.

Niewielu przedsiębiorców wie, że zachowanie polegajšce na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji lub wprowadzajšcych w błšd o danym przedsiębiorstwie może też być zakwalifikowane jako wykroczenie, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wykroczenie to œcigane jest z oskarżenia publicznego. Oznacza to, że to organy œcigania, w tym policja, po zgłoszeniu takiego zachowania muszš podjšć stosowne działania dowodowe, np. przesłuchiwać œwiadków, powołać biegłych itp. One też ponoszš zwišzane z tym koszty. Jeœli organ uzna, że zgłoszone mu zachowanie wypełniło znamiona wykroczenia, wnosi do sšdu wniosek o ukaranie i występuje w procesie w roli oskarżyciela.

Opisane postępowanie pozwala więc poszkodowanemu przedsiębiorcy uzyskać partnera w postaci organu œcigania, który przejmuje na siebie obowišzki w zakresie wyjaœnienia sprawy. Dodatkowo, postępowanie to nie wišże się z koniecznoœciš ponoszenia żadnych opłat sšdowych przez poszkodowanego. Jest to zatem najtańsza i najbardziej odformalizowana procedura, którš może wykorzystać poszkodowany przedsiębiorca.

Wykroczenie może popełnić każdy

Opisane wykroczenie nakierowane jest na ochronę renomy przedsiębiorstwa. Œcigane jest rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzajšcych w błšd wiadomoœci o przedsiębiorstwie, w szczególnoœci o osobach kierujšcych przedsiębiorstwem, wytwarzanych towarach, œwiadczonych usługach lub stosowanych cenach albo o sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorstwa. Z reakcjš wymiaru sprawiedliwoœci powinno się zatem spotkać nie tylko rozpowszechnianie informacji nieprawdziwych, majšcych na celu szkodzenie przedsiębiorcy, ale również prawdziwych wiadomoœci, jednak nakierowanych na stworzenie mylnego wyobrażenia o przedsiębiorcy. Przykładem może być np. podanie informacji, że dany przedsiębiorca utrzymuje niski poziom produkcji i wysoki stan magazynowy, co ma pokazać, że jego produkty nie znajdujš odbiorców, przy jednoczesnym pominięciu, że sytuacja taka jest spowodowana modernizacjš częœci produkcji i utworzeniem zapasów na ten czas.

W wyniku wykroczenia musi też dojœć do rozpowszechnienia wiadomoœci nieprawdziwej, czyli do udostępnienia jej większej liczbie osób. Do popełnienia wykroczenia nie dojdzie zatem, gdy informacja zostanie przekazana wyłšcznie jednej, konkretnej osobie. Wyjštkiem jest, jeœli dojdzie do przekazu nieprawdziwych wiadomoœci konkretnej osobie z założeniem, że ta następnie będzie je przekazywać dalej.

Opisywane wykroczenie może zostać popełnione nie tylko przez innego przedsiębiorcę, ale przez każdego. Dopuœcić się go może pracownik pragnšcy zemsty albo członkowie zarzšdu, którzy zostali przekupieni przez konkurencję. Osoba rozpowszechniajšca nieprawdziwe informacje musi działać z zamiarem, że majš one zaszkodzić innemu przedsiębiorcy. Chodzi zarówno o wywołanie szkody majštkowej, np. spadek dochodów, jak i niemajštkowej, np. utrata dobrego imienia. Szkoda nie musi jednak wystšpić w rzeczywistoœci, ważne jedynie, żeby celem sprawcy było jej wywołanie.

Aleksander Giehsmann, adwokat, Kancelaria Adwokacka AGK

Aleksandra Krawczyk-Giehsmann, adwokat, Kancelaria Prawna SDZLEGAL Schindhelm

Kara może być dolegliwa

W wypadku skazania za opisywane obok wykroczenie sšd może wymierzyć sprawcy grzywnę do 5 tys. zł, a nawet karę aresztu do 30 dni. Obok kary może zostać orzeczona nawišzka, czyli dalsze œwiadczenie pieniężne, a wyrok może zostać podany do publicznej wiadomoœci. Nie można niestety w wypadku tego wykroczenia orzec obok kary obowišzku naprawienia szkody, czy też zobowišzać sprawcy do opublikowania przeprosin.

Ustalenia poczynione w sprawie o wykroczenie można jednak wykorzystać w postępowaniu cywilnym. Majšc już pewne ustalenia ze sprawy wykroczeniowej dużo łatwiej jest poszkodowanemu przedsiębiorcy uzyskać korzystne rozstrzygnięcie na drodze cywilnej. Niewykluczone jest również, że sprawca będzie chciał dobrowolnie naprawić szkodę, żeby uniknšć sporu sšdowego, gdy zostanie już skazany za wykroczenie.

Na koniec warto przypomnieć, że wykroczenia majš krótkie okresy przedawnienia. Zasadniczo ich karalnoœć ustaje po roku od popełnienia, a gdy organy œcigania w cišgu tego roku wszczęły postępowanie, to okres ten wydłuża się do 2 lat. Należy zatem œpieszyć się z zawiadomieniem o popełnieniu wykroczenia, aby nie uległo ono przedawnieniu.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL