Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

NSA: inwestycja celu publicznego dla potrzeb wspólnoty

Fotorzepa, Michał Walczak Michał Walczak
Inwestycja majšca na celu wyłšcznie zaopatrzenie w energię elektrycznš konkretnego inwestora nie może być uznana za inwestycję celu publicznego – orzekł Naczelny Sšd Administracyjny.

Wyrok z 12 grudnia 2017 r. (II OSK 751/17) zapadł w następujšcym stanie sprawy. W lipcu 2015 r. prezydent miasta wydał na wniosek spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš decyzję lokalizacyjnš dla inwestycji celu publicznego polegajšcej na budowie elektroenergetycznej sieci œredniego napięcia. Inwestycja miała być zrealizowana na działkach stanowišcych własnoœć miasta oraz osób fizycznych i doprowadzać energię do konkretnej działki budowlanej, na której zaplanowano budowę biurowca.

Z decyzjš lokalizacyjnš nie zgodził się jeden z właœcicieli nieruchomoœci, na których inwestycja miała zostać zrealizowana. Skarżšcy podkreœlał w odwołaniu, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne stanowi w istocie tylko przyłšcze do urzšdzenia pomiarowego jednego klienta, zasilajšce konkretny budynek, a zatem nie jest to inwestycja celu publicznego, choćby o znaczeniu lokalnym. Skarżšcy zarzucał, że organ pominšł w decyzji istotne informacje o stanie faktycznym, majšc na celu ukrycie faktu, że w sprawie mamy do czynienia z realizacjš zwykłego przyłšcza do indywidualnego odbiorcy.

Odwołanie skarżšcego nie odniosło oczekiwanego skutku i samorzšdowe kolegium odwoławcze utrzymało w mocy decyzję prezydenta, a wyrokiem z 17 listopada 2016 r. Wojewódzki Sšd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na ww. decyzje administracyjne (sygn. akt II SA/Po 560/16). Wyrok WSA został zaskarżony skargš kasacyjnš, którš NSA uwzględnił.

NSA podkreœlił, że pod pojęciem „inwestycji celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmujšcym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmujšcego te działania oraz Ÿródła ich finansowania, stanowišce realizację celów, takich jak budowa i utrzymywanie cišgów drenażowych, przewodów i urzšdzeń służšcych do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urzšdzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urzšdzeń (art. 2 pkt 5 u.p.z.p. i art. 6 ust. 2 u.g.n.).

Inwestycja celu publicznego realizuje potrzeby wspólnoty tworzšcej zwišzek publicznoprawny. Takimi wspólnotami sš wspólnoty samorzšdowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całoœć zamieszkujšca obszar państwa lub jego częœć.

Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowoœci przynajmniej na poziomie lokalnym. Ustawodawca przewidział dwa rodzaje aktów administracyjnych zwišzanych z lokalizacjš zamierzenia inwestycyjnego i okreœleniem warunków dla tego przedsięwzięcia, tj. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego –stosowanych alternatywnie w zależnoœci od sytuacji prawnej zamierzenia inwestycyjnego. Z uwagi na wšskie zdefiniowanie pojęcia inwestycji celu publicznego, ale także odmienne skutki, jakie wskazane wyżej alternatywne akty administracyjne wywołujš bšdŸ mogš wywoływać (możliwoœć wywłaszczenia w oparciu o decyzję o lokalizację celu publicznego), regułš powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Podkreœla się, iż wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjštek, którego nie wolno domniemywać ani rozszerzać. Przeciwnie, dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczšcych decyzji lokalizacyjnej należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki, tj. że jest przedsięwzięciem, które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowoœci), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Niespełnienie którejkolwiek z dwóch wyżej wskazanych przesłanek skutkować musi przyjęciem, że nie mamy do czynienia z inwestycjš celu publicznego, a do okreœlenia warunków tego przedsięwzięcia właœciwym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Pod pojęciem inwestycji celu publicznego kryjš się wszelkie działania, obejmujšce swym zasięgiem potrzeby gminne, powiatowe, wojewódzkie oraz krajowe, stanowišce realizację celów wymienionych w art. 6 u.g.n. Nie można jednak przyjmować automatycznie, że każda inwestycja zwišzana z budowš i utrzymaniem przewodów i urzšdzeń służšcych do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urzšdzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urzšdzeń służy celom publicznym – interesowi publicznemu. Istotš inwestycji celu publicznego jest jej nakierowanie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowoœci, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujšcy się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego – indywidualnego bšdŸ grupowego. Tymczasem w ocenie NSA okolicznoœci faktyczne rozpoznawanej sprawy nie wskazywały, aby zamierzenie inwestycyjne realizowane miało być w celu innym niż interes inwestora.

Brak elementu w postaci „celu publicznego", niezależnie od parametrów technicznych inwestycji, musi przesšdzić o tym, że sporna inwestycja nie stanowi inwestycji celu publicznego.

Komentarz eksperta

Katarzyna Paczuska-Tokarskam, adwokat, kancelaria Sołtysiński Kawecki & Szlęzak

Inwestycje majšce na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, jak również zaspokojenie tak podstawowej potrzeby jakš jest zaopatrzenie w energię elektrycznš mogš bez wštpienia stanowić inwestycje celu publicznego. Z komentowanego orzeczenia należy wysnuć wniosek, że po zbadaniu, czy rodzaj inwestycji co do zasady mieœci się w katalogu inwestycji realizujšcych cele publiczne należy jeszcze in casu zbadać, jaki jest kršg beneficjentów decyzji. Z dobrodziejstw wynikajšcych z przyznania statusu inwestycji celu publicznego mogš bowiem korzystać tylko takie przedsięwzięcia, które nie służš wyłšcznie partykularnym interesom inwestora. Jeżeli tak jest, inwestor musi liczyć się z koniecznoœciš wyczerpania zwykłego trybu administracyjnego oraz uzyskaniem prawa do gruntu na drodze cywilnoprawnej.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL