Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Edukacja i wychowanie

Reforma uczelni - najważniejsze zadanie resortu nauki w 2018 r.

Fotolia
Przeprowadzenie pierwszej od kilkunastu lat reformy uczelni – to najważniejsze zadanie resortu nauki w 2018 r. Ministerstwo chce też uruchomić Sieć Badawczš Łukasiewicz łšczšcš kilkadziesišt instytutów badawczych.

Ostatecznš wersję projektu nowej ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ma przedstawić w połowie stycznia 2018 r.

Wyjœciowy projekt ustawy minister nauki i szkolnictwa wyższego, wicepremier Jarosław Gowin przedstawił we wrzeœniu podczas Narodowego Kongresu Nauki w Krakowie. MNiSW deklarowało, że chce, by nowa ustawa – tzw. Ustawa 2.0, nazywana też Konstytucjš dla Nauki - zaczęła obowišzywać od 1 paŸdziernika 2018 r.

Wicepremier zapowiedział wtedy, że Ustawa 2.0 o połowę zmniejszy liczbę obowišzujšcych dziœ przepisów. Ustawa połšczy materię czterech ustaw: prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o zasadach finansowania nauki, ustawy o stopniach i tytule naukowym, a także ustawy o kredytach i pożyczkach studenckich. O połowę ma się też zmniejszyć liczba rozporzšdzeń, których obecnie jest ok. 80. Byłaby to pierwsza od ponad 12 lat reforma szkolnictwa wyższego w Polsce.

 

Wœród ważnych kierunkowych zmian - zgodnie z wrzeœniowymi zapowiedziami miało być m.in. uzależnienie wielu możliwoœci uczelni (m.in. możliwoœci prowadzenia studiów o profilu ogólnoakademickim i nadawania stopni naukowych) od kategorii naukowych, jakie uzyska w prowadzonych dyscyplinach. A także podział uczelni na akademickie i zawodowe.

Wedle proponowanych we wrzeœniu zapisów organami szkoły wyższej, oprócz rektora i senatu (jak dotychczas), ma być również rada uczelni. Władze centralne uczelni, m.in. rektor, zyskajš kosztem władz wydziałów większš możliwoœć kształtowania polityki placówki. Częœć przepisów zniknie z ustawy, aby uczelnie mogły uregulować je w swoich statutach – zgodnie z własnš politykš. W projekcie zapisano również możliwoœć łšczenia uczelni w luŸne federacje.

Duże zmiany dotyczyć majš też doktorantów. Na uczelniach - zgodnie z wrzeœniowymi zapowiedziami - majš postawać szkoły doktorskie, gdzie wszyscy doktoranci będš mieli zapewnione stypendia. Przed doktorantami będš jednak stawiane większe wymagania, jeœli chodzi o jakoœć ich badań i publikacji.

Wstępny projekt zakładał też wydłużenie czasu trwania studiów niestacjonarnych. Nowoœciš majš być też cykle kształcenia krótsze niż studia pierwszego stopnia - można byłoby uzyskać wykształcenie o oczko wyższe niż matura, a o oczko niższe niż licencjat. Większe możliwoœci rozwoju kariery otrzymajš też pracujšcy na uczelniach dydaktycy.

Od kongresu w Krakowie rozpoczšł się okres przyjmowania przez resort nauki uwag do projektu.

Krytyka pojawiła się jednak ze strony przedstawicieli Zjednoczonej Prawicy. Już we wrzeœniu, w dniu rozpoczęcia Narodowego Kongresu Nauki, szef klubu PiS Ryszard Terlecki ocenił zaproponowane przez Gowina propozycje jako „dziwne”. „Wštpię, byœmy się na nie zgodzili” – mówił. W paŸdzierniku również ówczesna premier Beata Szydło przyznała, że w klubie PiS nie wszyscy sš entuzjastami reformy szkolnictwa wyższego zaproponowanej przez Jarosława Gowina.

Natomiast pod koniec listopada na posiedzeniu sejmowej podkomisji ds. nauki i szkolnictwa wyższego posłowie PiS krytycznie odnieœli się do proponowanego projektu reform uczelni. Wyrażali m.in. obawy o przyszłoœć uczelni mniejszych, ważnych dla regionów, podnosili również, że drogi słabszych i silniejszych uczelni będš się coraz silnej rozchodzić.

Głosy zaniepokojenia o los małych uczelni regionalnych pojawiały się również w częœci œrodowiska akademickiego.

Jarosław Gowin pytany przez PAP (na poczštku grudnia) o krytykę projektu zaznaczył, że częœć krytycznych uwag płynšcych ze œrodowiska politycznego, a przede wszystkim ze œrodowiska akademickiego, została uwzględniona, a same uwagi wpłynęły na potrzebę doprecyzowania pewnych przepisów. „Przede wszystkim liczę na to, że (…) przekonamy do niej (Ustawy 2.0 – przyp. PAP) parlamentarzystów PiS, dlatego że ogromna większoœć zarzutów oparta była na nieporozumieniach i niezbyt uważnej lekturze projektu ustawy” – powiedział szef MNiSW. „1 paŸdziernika 2018 r. jako data wejœcia w życie ustawy jest aktualny” – zapewnił.

Kolejnš dużš zmianš, którš szykuje MNiSW w 2018 r., jest powołanie Sieci Badawczej: Łukasiewicz. Celem tej instytucji ma być prowadzenie prac badawczych kluczowych z punktu widzenia polityki kraju, oraz komercjalizacja ich wyników.

W styczniu do Sejmu trafić ma projekt ustawy w tej sprawie. „Chcielibyœmy, żeby Sieć Badawcza: Łukasiewicz powstała od 1 kwietnia” – podkreœlał w grudniowej rozmowie z PAP Gowin. Sieć ma tworzyć kilkadziesišt połšczonych ze sobš instytutów badawczych. Pracš instytutów będzie kierować centralny instytut.

W nowym roku ruszyć majš też pierwsze konkursy Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA). Instytucja ta działa od 1 paŸdziernika 2017 r. i ma się zajšć systemowym wsparciem procesu umiędzynarodowienia polskich uczelni. Opracowuje system konkursów i grantów, dzięki którym zarówno polscy studenci i naukowcy będš mogli wyjeżdżać za granicę, a zagraniczni uczeni będš przyjeżdżać do Polski.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL