Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Administracja

Kara dla podatnika, który zignorował wezwanie do urzędu

Fotorzepa, Radek Pasterski
Nawet 2800 zł będzie musiał zapłacić podatnik, który nie stawił się na wezwanie skarbówki lub bezzasadnie odmówił złożenia wyjaœnień.

Kwestie zwišzane z karš porzšdkowš zostały uregulowane w art. 262 - 263 ordynacji podatkowej (dalej: o.p.). Jej nałożenie przez organy podatkowe ma na celu zapewnienie sprawnego przebiegu postępowania i wydania rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (wyrok WSA we Wrocławiu z 17 wrzeœnia 2012 r., I SA/Wr 781/12).

Kara porzšdkowa jest nakładana przez organ podatkowy w formie postanowienia, w którym powinien on wskazać powody nałożenia takiej kary i oraz jej wysokoœć. Na zapłatę kary podatnik ma siedem dni od dnia doręczenia postanowienia.

Osoby wymienione w ustawie

Zgodnie z art. 262 § 1 o.p. karš porzšdkowš mogš zostać ukarani: strona, pełnomocnik strony, œwiadek, biegły, a także osoba, która wyraziła zgodę na powołanie jej na biegłego, jeżeli osoba ta mimo prawidłowego wezwania:

1) nie stawiła się osobiœcie bez uzasadnionej przyczyny, mimo że była do tego zobowišzana, lub

2) bezzasadnie odmówiła lub w terminie wyznaczonym w wezwaniu nie złożyła wyjaœnień lub zeznań, nie wydała opinii, nie okazała przedmiotu oględzin, nie przedłożyła tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub nie wzięła udziału w innej czynnoœci, lub

3) bezzasadnie odmówiła okazania lub nie przedstawiła w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowišzek posiadania wynika z przepisów prawa, ksišg podatkowych, dowodów księgowych będšcych podstawš zapisów w tych księgach, lub

4) bez zezwolenia organu opuœciła miejsce przeprowadzenia czynnoœci przed jej zakończeniem.

Ponadto przepis ten dotyczy również:

1) osób trzecich, które bezzasadnie odmawiajš okazania przedmiotu oględzin;

2) uczestników rozprawy, którzy poprzez swoje niewłaœciwe zachowanie utrudniajš jej przeprowadzenie,

3) osób, którym podatnik zlecił prowadzenie lub przechowanie ksišg podatkowych lub dokumentów będšcych podstawš zapisów w tych księgach (biura rachunkowe), jeżeli osoby te bezzasadnie odmówiš okazania lub nie przedstawiš w wyznaczonym terminie ksišg rachunkowych lub dokumentów będšcych podstawš zapisów w tych księgach.

Kary porzšdkowej nie stosuje się, jeżeli wykonanie czynnoœci jest uzależnione od wyrażenia zgody przez stronę lub innego uczestnika postępowania, a zgoda taka nie została wyrażona.

Uprawnienie, a nie obowišzek

Z odmowš wykonania obowišzku mamy do czynienia zarówno w przypadku złożenia wprost odpowiedniego oœwiadczenia strony, jak i zaniechania. Organ podatkowy nie ma jednak obowišzku nałożenia kary porzšdkowej. Jest to uprawnienie o charakterze uznaniowym, zarówno co do samego jej nałożenia, jak i jej wysokoœci (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 maja 2014 r., I SA/Go 177/14). Organ nakładajšcy karę porzšdkowš ma przy tym obowišzek wyjaœnić ukaranemu co było przyczynš nałożenia na niego kary w danej wysokoœci. Strona powinna bowiem wiedzieć, że nałożona kara porzšdkowa jest adekwatna do przewinienia (wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2014 r., I SA/Po 1219/13).

Zażalenie lub wniosek o uchylenie

Osoba, na którš nałożono karę porzšdkowš, nie musi się godzić na jej zapłatę. Może bowiem złożyć:

• zażalenie - na etapie postępowania zażaleniowego organ odwoławczy weryfikuje zasadnoœć kary oraz jej wysokoœć. Ten etap ma na celu rozpatrzenie zarzutów przeciwko nałożeniu kary przez organ wyższej instancji – organ odwoławczy.

• wniosek o uchylenie kary porzšdkowej – zgodnie z art. 262 § 6 o.p. organ podatkowy, który nałożył karę porzšdkowš, może uchylić postanowienie nakładajšce tę karę. Organ ocenia w takim przypadku czy niestawiennictwo zostało usprawiedliwione. Bada wtedy zasadnoœć twierdzenia podatnika o zaistnieniu okolicznoœci uzasadniajšcych np. niestawiennictwo i niewykonanie nałożonego uprzednio obowišzku (wyrok WSA w Szczecinie z 25 czerwca 2014 r., I SA/Sz 210/14).

Sš to dwa odrębne, niezależne od siebie postępowania. Mimo, że u podstaw tych dwóch trybów spoczywa ta sama okolicznoœć prawna (ukaranie karš porzšdkowš), to toczš się one w istocie niezależnie od siebie i każdy z przysługujšcych œrodków prawnych wywołuje odmienne skutki (wyrok WSA w Szczecinie z 25 czerwca 2014 r., I SA/Sz 210/14). Nie ma przeszkód, aby w tej samej sprawie rozpoznać zażalenie na postanowienie o ukaraniu karš porzšdkowš i wniosek o uchylenie kary porzšdkowej (wyrok WSA w Białymstoku z 3 lipca 2013 r., I SA/Bk 133/13).

W terminie siedmiu dni

Podmiot, na który nałożono karę i który chciałby jej uchylenia, powinien złożyć wniosek o uchylenie kary porzšdkowej wraz z uzasadnieniem przyczyny, dla której nie wywišzał się z nałożonych na niego obowišzków. W uzasadnieniu powinien podać argumenty, które uzasadniajš niewykonanie takiego obowišzku, np. wskazać okolicznoœci usprawiedliwiajšce niestawiennictwo lub nieudostępnienie przedmiotu do oględzin. Wniosek musi zostać złożony w cišgu siedmiu dni od daty odebrania postanowienia o nałożeniu kary. Musi zawierać:

1. dane wnioskodawcy (imię, nazwisko, nazwa, adres, NIP),

2. wskazanie organu – adresata wniosku,

3. okreœlenie istoty i zakresu wniosku, a więc czego strona się domaga (żšda) i jaki skutek chce osišgnšć,

4. wskazanie dlaczego nastšpiło niewywišzanie się z nałożonego obowišzku np. dlaczego ukarany nie stawił się osobiœcie, mimo takiego obowišzku,

5. wskazanie załšczników, jeœli sš dołšczone do wniosku,

6. podpis wnioskujšcego.

Organ podatkowy w pierwszej kolejnoœci bada czy wniosek ukaranego został złożony w ustawowo wskazanym terminie, a następnie analizuje przyczyny (powody) niestawiennictwa lub odmowy wykonania czynnoœci. Dopiero po takiej analizie może uznać niestawiennictwo (odmowę) za usprawiedliwione, co jest podstawš do uchylenia postanowienia nakładajšcego karę porzšdkowš.

W przypadku wydania przez organ podatkowy postanowienia o odmowie uchylenia kary osoba ukarana może wnieœć zażalenie, które rozpatruje organ wyższego stopnia.

Przyda się usprawiedliwienie

Podatnik może złożyć wniosek o uchylenie kary, kiedy jest w stanie wykazać, że w niestawiennictwo lub niewykonaniu nałożonego obowišzku nie było jego winy. W takiej sytuacji organ podatkowy może uznać takie niestawiennictwo czy niewykonanie obowišzku za usprawiedliwione. Należy więc wyeksponować okolicznoœci zwišzane z niestawiennictwem czy niewykonaniem obowišzku poprzez podanie przyczyn, dla których podatnik nie mógł dopełnić czynnoœci, do której był zobowišzany.

Warto zatem do wniosku o uchylenie kary porzšdkowej dołšczyć stosowne dokumenty.

Uznaniowa kwota

Wysokoœć kary porzšdkowej nałożonej na podmiot (stronę, biegłego, œwiadka) zależy od uznania organu podatkowego. Górna granica kary wynosi 2800 zł i nie zmienia się już od kilku lat. Tyle samo będzie wynosić także w 2018 roku.

Przy wymierzaniu wysokoœci kary organ powinien brać pod uwagę nie tylko okolicznoœci sprawy, lecz także sytuację finansowš podatnika. Wysokoœć kary porzšdkowej ma go bowiem dyscyplinować. Dla niektórych podatników sam fakt nałożenia kary porzšdkowej może być już karš, niezależnie od tego czy będzie musiał zapłacić 50 zł, czy 1000 zł.

Organ powinien przy tym wyjaœnić (uzasadnić) powody, dla których zadecydował o zastosowaniu sankcji w okreœlonej wysokoœci w zaistniałych okolicznoœciach faktycznych (wyrok NSA w Warszawie z 24 czerwca 2015 r., II FSK 1337/13).

Podstawa prawna: obwieszczenie ministra rozwoju i finansów z 10 sierpnia 2017 r. w sprawie wysokoœci kwoty wymienionej w art. 262 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa (MP z 2017 r. poz. 808) art. 262 – 263 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 201 ze zm.)

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL